«باغ طوطی» تلاش مسلم ناصری برای بیان تاریخ اسلام

ادبی
Typography

در این ده سال انتشار نشریه سعی داشتیم به تمام حوزه‏های مربوط به کاشمر توجه کنیم. یقین در برخی موارد خوش درخشیدیم و در بعض موارد تا خوش درخشیدن فاصله داریم. یکی از حوزه‏های که توجه ویژه به آن داشتیم بخش توجه به مشاهیر و مفاخر کاشمر بوده است.

این ستون نیز هر از گاه به این مهم اختصاص دارد و به بهانه معرفی کتاب یکی از متقدمین یا متأخرین کاشمر، سیری در زندگانی وی دارد. در سال اول حجت‏الاسلام مسلم ناصری را به عنوان یکی از نخبگان کاشمر معرفی کردیم. همان سال هم مصاحبه‏ای با وی داشتیم. اینک بعد از ده سال قصد معرفی یکی از آثار این نویسنده خوشنام و خلاق را در این ستون داریم.

او یک ذوالفنون است. در کسوت یک روحانی، نویسنده، نمایشنامه نویس، مردم‏شناس و متخصص تاریخ اسلام در سپهر ادبیات ایران اسلامی صاحب‏نام است و به لطف فعالیت‏های مطبوعاتی‏اش از جمله اصحاب رسانه کشور محسوب می‏شود. ناصری ششم فروردین 51 روستای بندقراء بخش کوهسرخ کاشمر دیده به جهان گشود. دوره ابتدایی را همان جا گذرانید. دوره راهنمایی را در مدرسه شبانه‌روزی شهرستان کاشمر تمام کرد. وی سال 1368 ادامه تحصیل در حوزه علمیه قم را انتخاب کرد. دروس حوزه را تا مقطع خارج فقه و اصول ادامه داد و از محضر استاد و مراجع عظام مکارم شیرازی و سبحانی استفاده کرد.

وی ضمن تحصیل علوم دینی با اخذ دیپلم، کارشناسی تاریخ خود را در دانشگاه باقرالعلوم(ع) و کارشناسی‌ارشد تاریخ اسلام و دکترای تاریخ تشیع را در دانشگاه شهید بهشتی تهران به پایان برد. مسلم ناصری نوشتن را از زادگاهش شروع کرد. در دوره راهنمایی نمایشنامه‌های او در سطح شهرستان چندین بار مقام آورد. عشق به نوشتن باعث شد پس از ورود به قم با انحمن نمایش اداره ارشاد همکاری کند. سال 1372 فعالانه وارد حیطه داستان‌نویسی شد. اولین داستان مذهبی‌اش به نام «غنچه‌های پاییزی» برگزیده کنگره شعر و قصه طلاب شد. این اثر توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شد.

 سال 1375 به عنوان دبیر داستان مجله پوپک انتخاب شد. در کنار آن بیش از ده سال مدیریت گروه نقد و بررسی و داستان‌نویسی تربیت مربی دفتر تبلیغات اسلامی قم را بر عهده داشت. در کارنامه ادبی او سردبیری  دو مجله ویژه امام زمان(عج) برای کودکان و خردسالان، به نام‏های ملیکا و ماهک دیده می‏شود. وی با برگزاری کلاس داستان‌نویسی سعی در انتقال تجربیات خود به نویسندگان نوقلم دارد. ناصری در طول سال‌ها نویسندگی بیش از چهل کتاب نوشته است که بیشتر آنها جوایز مهمی را کسب کرده‌اند. برخی از کتاب‌های ناصری به زبان‌های عربی و انگلیسی ترجمه شده‌اند.

 این نویسنده کاشمری تاکنون جوایز و رتبه های زیادی کسب کرده است. کتاب «مسافر شهرهای بی‌نشان» ناصری  کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در سال 1383، کتاب سال حوزه علمیه قم در همان سال، کتاب سال مجله سلام بچه‌ها و پوپک همان سال، منتخب و برگزیده کنگره دوسالانه نهج‌البلاغه دانشجویی سال 1382و منتخب شورای کتاب کودک شد. «مجموعه قصه‌های شیرین از زندگی معصومین» اثر دیگر وی برگزیده کتاب سال قرآنی در سال 89  شد. این مجموعه در کتاب دوره ابتدایی برای مطالعه بیشتر دانش‏آموزان معرفی شده است.

 «سردار تنها» رمان نخست همایش دینی ـ ادبی 20 سال داستان عاشورایی 1380، رتبه دوم نمایشگاه بزرگ فرهنگ عاشورا در 27 سال گذشته تا سال 1386 و  به عنوان تشویقی کتاب سال حوزه 1379 انتخاب شد. کتاب «سروها ایستاده می‌میرند» نیز برگزیده ویژه همایش ادبی دینی 20 سال داستان عاشورایی 1380 و تشویقی کتاب سال حوزه 1379 شد. کتاب «بم تا بم» برگزیده کتاب سال حوزه علمیه قم 1385 شد. «مجموعه هفت جلدی روباه زرنگ» کتاب فصل جمهوری اسلامی در سال 1386، برگزیده دوسالانه جشنواره کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان  و تقدیری ویژه بخاطر تالیف داستان‌های دینی از سوی اوقاف و امورخیریه شد.

کتاب«فرشته‌های زمینی» به عنوان برگزیده کتاب دفاع مقدس در سال 1387 انتخاب شد. ناصری تعلق خاطری خاص به ادبیات کودکان و نوجوانان، تاریخ اسلام، تاریخ ایران ، ادبیات عامه و فرهنگ مردم و مسایل اجتماعی دارد. ناصری در باره آثارش تاکید دارد؛« در دو حیطه بیشتر قلم می‏زنم یکی داستان‏های تاریخی مذهبی و دیگر داستان‏های فانتزی. داستان‏های تاریخی من از جمله کتاب‏های «آن شبان سردار»، «سردار تنها» و «مسافر شهرهای بی نشان» که کتاب سال جمهوری اسلامی شد و کتاب «باغ و طوطی» و غیره. در حوزه داستان‏های فانتزی کتاب «هفت گانه آذرک»، «سه گانه سورنا» و کتاب‏های دیگر با موضوعات مذهبی از جمله آثار من هستند».

در این قسمت از ستون کتاب‏شناخت قصد معرفی یکی از جدیدترین آثار وی را داریم که در نوع خود کم‏نظیر است. رمان «باغ طوطی»  درباره زندگی رشید هجری یا میثم تمار یکی از یاران خاص امام علی(ع) است. او به عنوان یک ایرانی یکی از چهره‌های شاخص شیعه است. میثم تمار از حامیان قیام و نهضت امام حسین(ع) بود که پیش از رسیدن امام حسین(ع) به شهر کوفه توسط ماموران ابن زیاد به شهادت رسید .به قول مسلم ناصری؛« منابع تاریخی پیرامون میثم اندک است و تنها می‌دانیم که چنین شخصیتی در تاریخ وجود داشته، منابع در مورد میثم در مجموع سه صفحه است».

این رمان یکی از نمونه‌های موفق داستان دینی است. رمان با ضرباهنگی قابل قبول فضایی را پیش روی چشمان خواننده ترسیم می‌کند که از همان ابتدا خواننده احساس نکند که در موقعیتی غیرزمینی و غیرملموس قرار دارد. بلکه نویسنده با تسلط بر تاریخ در فضاسازی موفق بوده و تصویری جزئی و دقیق از کوفه و نظام حاکم بر زندگی مردمان کوفه را به خواننده نشان می‌دهد. مناسبات قبیله‌ای و نوع زندگی، خورد و خوراک مردمان کوفه، محل زندگی و خانه‌های آنها جزئیاتی است که نویسنده به آنها پرداخته و به سادگی از کنارشان رد نشده است. مصالحی که در ساخت فضای داستان به شدت به او کمک کرده و سبب نزدیکی بیشتر خواننده به موقعیت تاریخی اثر شده است.

اتفاقی که حتی در رمان‌های امروزی کمتر شاهد آن هستیم و فضاسازی نویسنده بسیار دم‌دستی و خام‌دستانه صورت می‌گیرد و تصویری از فضای اجتماعی روزگار در آثار دیده نمی‌شود. حجت‏الاسلام دکتر مسلم ناصری در باره علت نوشتن این کتاب می‏گوید؛«حقیقت این است که مدتی روی یاران ایرانی ائمه (ع) کار می‌کردم که اولین شخصیت آنها میثم تمار بود که یک فرد ایرانی‌زاده است و به عنوان اسیر وارد کوفه شده، که پس از سرگردانی به عنوان یار امام علی(ع) شناخته می‌شود و در روزگاری که ما میان ایرانیت و عربیت درگیر هستیم این سوژه برایم جالب بود که از یک شخصیت ایرانی که جذب فرهنگ اسلام شده، بنویسم... ما به نوع خاصی از اسلام متهم هستیم و می‌خواستم بگویم که ایرانیت ما جدای از اسلامیت ما نیست.

برخی ما را شیعه صفوی می‌دانند و ما را شیعه علوی نمی‌خوانند، ولی من هدف داشتم نشان دهم که ما از ابتدا دنبال حقیقت بوده‌ایم که میثم نمونه ایرانی در جستجوی حقیقت است که او در این مسیر تبدیل به مخزن اسرار شخصیت بزرگ اسلام شده است. شخصیت‌هایی مانند رستم (پدر زن میثم) یا شیرین (همسر میثم) واقعیت تاریخی ندارند بلکه ساخته و پرداخته ذهن من است. این شخصیت‌ها را بر اساس نتیجه‌گیری‌های ذهنی و عقلی ساختم چون مثلاً در آن زمان، اعراب کوفه به عجم‌ها دختر نمی‌دادند پس باید میثم دختری ایرانی را به همسری می‌گرفته یا روابط اعراب با ایرانی‌ها خوب نبوده و آنها را شماتت می‌کردند و اینها سبب شد که فضای تعامل میان اعراب با غیر اعراب را بنویسم».

مسلم ناصری در ۱۸ فصل اتفاقات و حوادث مهم زندگی میثم تمار یا طوطی امام علی (ع) را برای نوجوانان روایت کرده است. عنوان طوطی در عنوان کتاب، اشاره به سخنانی دارد که ابن زیاد هنگام رویارویی با میثم گفته و او را طوطی علی خطاب می کند. این کتاب در سال 1395 به همت انتشارات جمکران قم منتشر شده است. در بخشی از این رمان دینی از قول میثم تمار می‏خوانیم؛« هنوز خوب سخنان امیرالمومنین را به یاد دارم آنگاه که در همین بازار روی این چهارپایه می‏ایستاد. ای خرمافروشان اگر من دروغ می‏گویم شما مرا سنگ زنید. آیا داماد پیامبر نبود که ما را به پیروی از دستورات و احکام خداوند فرا می‏خواند؟ آیا سخنش جز این بود که همه بندگان خداییم و بین عرب و عجم و سیاه و سرخ و زرد فرقی نیست؟ آیا او نبود که همه را یکسان از بیت المال می‏داد و به خدمتکارش اشاره می‏کرد که آن دو با هم فرقی ندارند؟»

 

 

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.