پیشرفت کاشمر و رابطه مستقیم آن با وقف علمی

تحلیلی
Typography

حمید فدافن 
کاشمر یکی از شهرستان‏های مهم وقفی کشور است. بیشترین موقوفات کاشمر مرتبط با بزرگداشت وفیات و موالید ائمه اطهار (ع) و بقاع متبرکه دیارمان است. سهم عزاداری امام حسین(ع) و شیرمردان و شیرزنان کربلا در میان موقوفات کاشمر نسبت به سایر موارد بسیار است.

در این میان آستان مقدس امامزاده سید حمزه (ع) سهم والایی دارد. در میان موقوفات دیارمان سهم حوزه‏های علمیه دیارمان قابل توجه است. نیک‏اندیشان دیارمان برای کسب علم و دانش ارزش خاصی قایل بودند.

شخصیت شاخصی چون آیت‏الله سلطان‏العلماء در اواخر دوران قاجار وقف‏نامه مفصلی برای کسب علوم دینی در حوزه‏علمیه‏اش نگاشته، که در نوع خود بسیار جالب و کم‏نظیر است. کاش این وقف‏نامه توسط تیمی پژوهشگر تجزیه و تحلیل شود. ایشان بخش اعظمی از ثروت خود را وقف طلاب و امور حوزه نمود. در دوران معاصر نیز شاهد التفات خیرین به مسایل علمی هستیم. مجموعه‏های خیرین مدرسه‏ساز، کتابخانه‏ساز و حوزه سلامت در کاشمر فعالیت در خور اعتنایی دارند. این بضاعت ستودنی را باید قدر دانست.

کاش باغ موزه واقفان و نیک‏اندیشان کاشمر مورد توجه مسئولان اداره اوقاف و سایر نهادهای دست‏اندرکار امور خیریه قرار بگیرد. در این باغ موزه می‏توان سردیس واقفان و تابلوهای معرفی آنان را در معرض دید زوار و گردشگران قرار داد. فضای سبز بقاع متبرکه کاشمر مناسب این مهم است. کاش مدیریت شهری در بحث یادمان‏ها و نمادهای ثابت در شهرمان اشارتی هم به مقوله وقف و واقفان می‏کرد. کاش در باغ موزه فرضی نمایشگاه وقف‏نامه بر حسب تاریخ پیش‏بینی می‏شد.

وجود حداقل یک کتاب و یک فیلم مستند در باره مقوله وقف و اشاره به شخصیت امین‏التجار در خور تحسین هست. ولی این دو حرکت بیانگر نَمی از یَم دریای وقف در کاشمر است. کاش دهیاری‏ها با کمک اداره اوقاف بحث وقف در هر روستا را مستندنگاری می‏کردند. انجام پژوهشی عالمانه در باره ادوار وقف در کاشمر و تحقیق در وقف‏نامه‏ها از منظر آیین نگارش، خوشنویسی، تذهیب، مُهرشناسی و مسایل اجتماعی و مردم‏شناسی یک ضرورت برای انتقال مفاهیم وقفی به نسل آتی است.

در کنار این همه باید از فعالان حوزه وقف استدعا کرد به صورت پویا به بحث تشویق اهالی به توجه به مقوله وقف علمی بپردازند. پیش از این در این نشریه در باره وقف علمی توضیحاتی ارائه شد. همانطور که در فرازهای از این یادداشت ذکر شد، بحث وقف علمی در دیارمان دارای سابقه است. با این همه دانشگاه‏های شهرمان در کنار همت خیرین و نیکوکاران چشم‏انتظار واقفان هم هستند. امید واقفان نیک‏اندیش وقف علمی مربوط به دانشگاه‏ها را بسان ادواری که به حوزه‏های علمیه توجه داشتند، جدی بگیرند.

افراد علاقه‏مند به وقف برای دانشگاه‏ها در دو قالب دانشگاه‏ساز و یا دانشگاه‏یار می‏توانند مراکز آموزش عالی شهرستان را یاری کنند. دانشگاه‏ساز فردی است که پروژه‏ای خاص نظیر خوابگاه، کتابخانه و... را از صفر تا صد بر عهده می‏گیرد. دانشگاه‏یار هم فردی است که برابر بضاعتش تامین کننده اقلام و کالاهای خاصی است. البته مجمع خیرین سلامت با واسطه یا بی‏واسطه یار و یاور مجتمع آموزش عالی سلامت هستند. پیشنهاد می‏شود مجمع خیرین دانشگاه‏ساز و دانشگاه یار در دیارمان راه‏اندازی شود.

برای وقف علمی الزاماً نباید سرمایه‌ای افسانه‌ای داشت و وقت و انرژی زیادی برای برنامه‌ریزی و انجام آن صرف کرد. وقفی علمی را ولو در ابعادی کوچک هم می‏توان به انجام رساند. کافی است کتاب مورد نیاز چند دانشجوی بی‏بضاعت را تامین کنیم. همه ما دوست داریم به یاد عزیزانی که رخ در نقاب خاک کشیده‏اند، کاری خیر بنماییم. وقف برای دانشگاه باقیات‏الصالحات برای خود و امواتمان است. امید روحانیت معظم دیارمان، مسئولان شهرستان و مردان و زنان نیک‏اندیش منطقه این مهم را جدی بگیرند.

کاش برخی از مسئولان طراز اول کاشمر در ادوار مختلف پا پیش می‏گذاشتند و برای تشویق اهالی به بحث وقف علمی ورود می‏کردند، تا در کسوت واقف دانشگاه‏ساز و یا دانشگاه‏یار الگوی سایرین شوند. این قبیل حرکات در امر فرهنگ‏سازی تاثیر موثر دارد. مردم از شخصیت‏های متشخص دیارشان تبعیت می‏کنند. معتمدان و افراد نامدار در حوزه‏های مختلف شهرستان هم می‏توانند به عنوان چهره‏های تاثیرگذار در این راستا وارد عمل شوند. مردم این قبیل افراد را دوست دارند.

بار دیگر تاکید می‏شود روحانیت از حوزه نفوذ خاصی برای فرهنگ‏سازی وقف علمی در کاشمر برخوردار است. کاش مسئولان مراکز آموزش عالی نشستی با  حوزویان برگزار کنند، و از این قشر تاثیرگذار بخواهند در راستای وقف علمی تلاش کنند. کافی است روحانیت را با مسایل و مشکلات دانشگاه آگاه کرد تا اینان در منابر و مجالس و دیدوبازدیدهایشان از ضرورت وقف علمی بگویند. یقین امام جمعه دو شهر کاشمر و ریوش در این راستا می‏توانند دخیل باشند. ائمه جماعات و طلاب عزیز هم نقشی بی‏بدیل دارند.

 مراکز صنعتی و کارخانجات و مجموعه‏های حقوقی هم می‏توانند در این حوزه کاری کارستان بکنند. هر مجموعه می‏تواند حسب فعالیت و برنامه‏هایش حامی کاری یا فعالیتی در هر دانشگاه باشد، می‏تواند برای  این مورد وقف‏نامه‏ای هم تنظیم شود. امید به همت نماینده و مسئولان دیارمان شاهد فعالیت مجمع خیرین دانشگاه‏ساز و دانشگاه‏یار در کاشمر و ترشیز باشیم. برای کمک به این مجمع کارهای زیادی قابل طرح کردن است. کاش ارتباطی میان مراکز آموزش عالی شهرستان با خیرین و واقفان بود.

روزگاری در بین برخی از دانشگاهیان ایده تشکیل شورای آموزش عالی شهرستان به سبک شورای آموزش و پرورش پیشنهاد شده بود. هدف این بود که در این شورا  مسایل و دغدغه‏های فرا روی توسعه کمی و کیفی هر مرکز آموزش عالی بحث و برای حلش تصمیم‏گیری شود. به عنوان مثال یک واحد دانشگاهی در نیمه اول دهه هفتاد با یازده رشته تحصیلی قریب سه هزار دانشجو داشت، همان واحد دانشگاهی اینک رشته‏هایش تقریباً هفت برابر شده و جمعیت دانشجوی‏اش سی درصد کاهش یافته است.

این وضعیت بعضاً در مراکز آموزش عالی دارای قدمت پیش از ده سال مشهود است. همه می‏دانیم دانشگاه‏ها در پیشرفت شهر و به تبع آن در توسعه شهرستان بسیار نقش مثبت و موثری داشته‏اند. اگر محققی این مهم را تحقیق کند می‏تواند با نمودار و جداول میزان تغییرات ناشی از حوزه دانشگاه و دانشجو را در شهر بیان کند. یادمان نرود در مراکز آموزش عالی شهرستان دانشجویانی از نقاط مختلف شهرستان و استان و کشور در مقاطع کاردانی پیوسته تا دکترا مشغول به تحصیل هستند. امید بحث وقف علمی جدی گرفته شود. آمین.

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.