اقامتگاه بوم‏گردی راهکاری برای رشد گردشگری روستایی در کاشمر

اخبار ترشیز
Typography

طی سال‏های اخیر، توسعۀ گردشگری روستایی در کانون توجه سیاستگذاران و برنامه‏ریزان کشور قرار گرفته است .در همین راستا شاهد توجه به مفاهیم اجتماعی و زیست محیطی توسعۀ پایدار و موضوعاتی چون؛ توانمندسازی و تسهیل مشارکت اهالی در برنامه‏ریزی و اجرای طرح‏های توسعۀ گردشگری روستایی هستیم. در ایران، سیاحت در نواحی روستایی و سکونت تابستانی در ییلاق از دیرباز علاقه‏مندانی داشته و در سال‏های اخیر همراه با رشد شتابان شهرنشینی، گسترش انواع گردشگری و تمایل بسیاری از گردشگران به آشنایی با فرهنگ‏های بومی و بازدید از جاذبه های طبیعی حیاتی نو یافته است.

گردشگري روستایی یکی از حوزه‏هاي نسبتاً جدید در توسعه روستایی است که می‏تواند فرصت‏ها و امکاناتی را به ویژه براي اشتغال و درآمد روستایی فراهم کند و در احیاء و نوسازي نواحی روستایی مؤثر باشد. گردشگري روستایی، راه حل همه مشکلات روستایی نیست، اما می‏تواند آثار اقتصادي مهمی داشته باشد و به کند شدن روند مهاجرت جمعیت روستایی کمک کند. گردشگري روستایی می‏تواند سیاستی براي بازسازي سکونتگاه‏هاي روستایی باشد. می‏توان با وجه به خشکسالی‏ها و بحران آب، از اتکاي بیش از حد تولیدکنندگان روستایی به کشاورزي کاست و آنها را در فرصت‏هاي اقتصادي جدیدي به کار گرفت.

 گردشگري روستایی، ابزاري براي توسعه پایدار و حفاظت از منابع طبیعی محسوب می‏شود. گردشگري روستایی، صنعتی محسوب می‏شود که به طور بالقوه از پایداري برخوردار است. اقامتگاه بومی تلاشی برای گسترش گردشگری پایدار محسوب می‏شود. گردشگری پایدار بدیلی برای گردشگری انبوه و برخوردار از استعدادی بالقوه جهت کاهش آثار منفی آن است. مطابق مفاهیم توسعۀ پایدار، گردشگری پایدار قرار است بدون کاهش امکانات و ظرفیت‏های نسل‏های آتی موجب بهبود زندگی نسل کنونی جماعت میزبان، ارتقای کیفیت تجربه نزد گردشگران و حفظ وضعیت محیطی گردد.

 یکی از جنبه‏های مهم توسعۀ پایدار گردشگری مشارکت ساکنان محلی است.گردشگری روستایی از نظر محدودۀ جغرافیایی بیشتر یک گردشگری داخلی و بومی است. از نظر زمان معمولاً کوتاه مدت و روزانه و میانگین فاصله سفر کم است. از آن جایی که به لحاظ اقتصادی روزانه است، گردشگران کم خرج می‏کنند و سود کمتری دارد. البته در صورت عرضه سوغات و فرآورده‏های مختلف این موضوع تا حد زیادی قابل حل است. از آن جایی که روزانه است، تعداد گردشگران زیاد است. با توجه به محیط زیست روستایی و تعداد گردشگران احتمالاً بر جای گذاشتن آثار نامطلوب بر محیط زیست افزایش می‏یابد.

یکی از تمهیدات جالب توجه توسعۀ گردشگری روستایی در ایران ایجاد اقامتگاه‏های بوم‏گردی است. اقامتگاه بوم گردی اقامتگاهی برای گردشگران است که ساختار بومی خدمات، محصولات و فعالیت‌های گردشگری، ساختار محیطی بوم‌گرا،

ساختار مالکیت و مدیریت خانوادگی و مشارکت جامعه بومی و در نهایت داشتن ساختارهای مناسب زیربنایی گردشگری، که ارکان و هسته‌های اصلی یک اقامتگاه است، آن را از دیگر الگوهای اقامتی مانند هتل‌ها و مهمان‌پذیرها متمایز می‌کنند. یکی از مصداق‌های مهمان‌نوازی ایرانی را می‌توان در اقامتگاه‌های بوم ‌گردی دید. نزدیک به دو دهه از تاسیس این اقامتگاه‌ها در ایران می‌گذرد.

 این مهم با رشد صنعت گردشگری و استقبال گردشگران داخلی و خارجی از گردشگری بومی، تبدیل به یکی از ظرفیت‌های اقتصادی و سیاست‌های کلان کشور شده‌ است. اقامتگاه بوم‏گردی یک فعالیت فرهنگی و مبتنی بر میهمان‏نوازی ایرانی است که مهمان و جایگاه آن نقش تعیین‏کننده‌ای در رونق این واحد اقامتی دارد. انتقال حس، ایرانی زیستن و تجربه زندگی ایرانی با اقلیم‌های مختلف با تکیه بر مهمان‏نوازی و مهرورزی ایرانی گردشگر را به سمت این خانه‌ها می‌کشاند و این خود دلیلی برای رونق بوم‌گردی است.

در بحث اقامتگاه‏های بوم‏گردی پرداختن به فعالیت‌های محیط زیستی، احیاء صنایع دستی و دست بافته، پخت خوراک‌های بومی و رونق خانه ایرانی اصل و اساس گردشگری بومی را شکل می‌دهد و جذب مخاطب آگاه و خاص اقتصاد جامعه محلی را شکوفا خواهد کرد. شهرستان کاشمر به لطف امتزاج کوه و کویر دارای سکونت‏گاه‏های قدیمی و آبادی در نواحی کوهستانی و حاشیه کویر است. در این منطقه شاهد وجود حداقل 26 سازه تاریخی هستیم. اکوسیستم منطقه موقعیت مناسبی برای طبیعت‏گردی ایجاد کرده است.

 وجود آیین‏های سور و سوگ و آداب و رسوم کم‏نظیر در کنار توانمندی شهرستان در انواع آیتم‏های گردشگری از زیارت تا شکار باعث شده است روستاهای کهن و زیبای این شهرستان موقعیتی مناسب برای ایجاد اقامتگاه بوم‏گردی داشته باشند. الگوهای فرهنگی، موسیقی و نمایش، لباس، هنرها وصنایع دستی، مراسم و شیوه زندگی، فعالیت‏های سنتی اقتصادی و سبک‏های معماری نیز از جاذبه‏های مهم گردشگری روستاهای کاشمر محسوب می‏شوند. برابر شنیده‏ها قرار است اقامتگاه‏های بوم‏گردی در بعض نقاط روستای بخش مرکزی کاشمر راه‏اندازی خواهد شد.

فعالان حوزه گردشگری روستایی در این اقامتگاه‏ها با مرمت و آماده‏سازی خانه‏ای بومی، پذیرای گردشگران با  هدف معرفی آداب و رسوم خاص محلی و معرفی فرهنگ، صنایع دستی و دیگر تولیدات منطقه هستند. این فرایند در عمل حکم ایجاد یک اکوموزه را دارد. قرار است این اکوموزه با تمرکز بر هویت مکان و جلب مشارکت مردمی موجب ارتقای رفاه و توسعۀ جماعت محلی گردد. روستاهای قدیمی و دارای معماری کهن شهرستان کاشمر  مستعد سرمایه‏گذاري و برنامه‏ریزي گردشگري هستند.

وجود منابع طبیعی غنی، وجود میوه‏ها و محصولات متنوع کشاورزي به منظور عرضه به گردشگران بهانه‏های مطلوبی برای توجه به گردشگری روستایی در سند توسعه گردشگری کاشمر است، البته اگر این سند وجود خارجی داشته باشد. قوي بودن روحیه میهمان نوازي در بین مردم منطقه یک امتیاز موثر برای توجه به توان روستاها برای توسعه گردشگری محسوب می‏شود. فون جانوری و فلور گیاهی، وجود منطقه شکار ممنوع سیدمرتضی(ع)، وجود انواع منابع آبی از قنات تا چشمه و تاثیر گردشگری در اشتغالزایی از جمله مواردی هستند که یقیناً در بالندگی اقامتگاه‏های بوم‏گردی در کاشمر موثر هستند.

 برای گسترش این مهم باید نقشه راهی ترسیم گردد. باید سرمایه‏گذاری دو بخش دولتی و خصوصی مطابق برنامه و به موقع باشد. بایسته است در این حوزه مقوله اطلاع رسانی و تبلیغات در کنار احترام به خرده فرهنگ‏های هر روستا و آبادی مدنظر باشد. در صورت توجه به زیرساخت‏ها باید تاکید کرد که گردشگری روستایی در کاشمر می‏تواند چهار فصل باشد. در بحث گردشگری روستایی و گسترش اقامتگاه‏های بوم‏گردی باید تامین تسهیلات خدماتی و بهداشتی استاندارد در کنار تسهیلات اقامتی و رفاهی مدنظر قرار بگیرد. امنیت رکن رکینی برای تقویت گردشگری روستای محسوب می‏شود، عنصر راه خیلی مهم است.

در کنار این همه باید اهالی روستایی که قرار است منطقه نمونه گردشگری باشد و یا پذیرای یک اقامتگاه بوم‏گردی باشد، با مقوله گردشگری و نحوه برخورد با گردشگران آشنا شوند. در کلیت توجه به گردشگری روستایی باید فرهنگ بومی و خرده فرهنگ‏های هر آبادی محترم شمرده شوند. باید مسایل بوم‏شناختی مورد دقت قرار بگیرد و حواس دست‏اندرکاران به آلودگی محیط زیست باشد. فعالان این حوزه باید حواسشان باشد تا به بهانه رونق اقتصادی جایگاه اقامتگاه‌ بوم‏گردی را  به بنگاه‌ اقتصادی تنزل ندهند.

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.