پنج اشارت برای شناخت هزارتوی گردشگری کاشمر

اخبار ترشیز
Typography

حمیدرضا بی تقصیر 
پنجم مهر روز جهانی گردشگری بود. قرار بود تنی چند از فعالان صنعت گردشگری کاشمر دیداری با فرماندار داشته باشند و  تبادل نظر بکنند. این نشست به علت ماموریت جناب فرماندار به هفته بعد از آن موکول شد.

در این نشست هر کس به فراخور تخصص و تعهدی که داشت، نظراتی را بیان کرد. این نشست در نوع خود جالب بود. عزیزان فعال در؛ شرکت‏های گردشگری، اقامتگاه‏های بومگردی، سمن‏های محیط زیستی و حفظ میراث فرهنگی، صنایع دستی و تنی چند از صاحبنظران در این جلسه سخنانی مطرح کردند که در نوع خود قابل تامل بودند.

نگارنده این سطور در آن نشست به چند نکته مشتمل؛ بر توجه به صنعت گردشگری در اسناد فرادستی شهرستان به خصوص سند توسعه، آمایش سرزمین از منظر گردشگری، ایجاد بانک‏های اطلاعاتی در حوزه میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری، توجه به سوغاتسراها و از همه مهمتر پایش آماری اشاره کرد و خواستار تعیین تکلیف این شایعه که کاشمر؛ دومین شهر زیارتی بودن استان و چهارمین شهر زیارتی بودن کشور است شدم. فرماندار که چهره آکادمیک است پاسخ‏های به جمع داد که امیدوارم توسط روابط عمومی فرمانداری و یا دفتر نمایندگی میراث فرهنگی در کاشمر منتشر شود. با این همه به مناسبت بزرگداشت روز جهانی گردشگری با هم گشتی در هزار توی گردشگری کاشمر می‏زنیم:

اشارت اول: گردشگری حلقه مفقوده توسعه کاشمر

صاحب نظران معتقدند که توجه  جذب گردشگر و ایرانگرد می‏تواند عاملی موثر برای توسعه پایدار هر منطقه باشد. شهرستان کاشمر دارای توانایی‏های فراوان در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری می‏باشد. حوزه‏ای که متاسفانه مورد غفلت واقع شده است. کاشمر به تعبیر کارشناسان جمع نقیضین و اجماع اضداد است. به لطف گسل درونه، که اژدهای خفته نام گرفته ، باکوهستانی ستبر و زیبا در شمال که دارای چشمه سارانی فراوان ، آبشارهای دیدنی ، دره‏های شگفت انگیز و مصفا، رودی فصلی، کلاته های سرسبز ، حیات وحشی قابل توجه و در یک کلام محیط زیستی فرح بخش است مواجه‏ایم. در این کوهستان آثار متعددی از قلاع تاریخی ادوار مختلف دیده می‏شود. بخش کوهسرخ کاشمر که به حق بهشت گمشده خراسان نامیده می‏شود، را می‏توان به پایگاهی سیاحتی تبدیل نمود.

در جنوب شهر کاشمر ارتفاعات بوغو به لطف وجود فسیل و سنگواره جواهری ناب در حوزه جذب گردشگران علمی محسوب می‏گردد. کویر و دشت با زیبایی خارق العاده‏اش می‏تواند بستر مناسبی برای گردشگران علاقه‏مند به کویر نوردی و زیبایی‏های کویر باشد. غنای فرهنگ عمومی و آیین‏های خاص سور و سوگ و آداب و رسوم موجود می‏تواند عاملی در جذب گردشگران علمی باشد. کاشمر دیار کشمش و خشکبار و شیرینی‏های محلی است و به عنوان شربتخانه خراسان می‏تواند سوغاتی‏های خود را به نحو ارزنده‏ای در مراکزی خاص و به تعبیری سوغات سرا در ورودی‏های شهر در معرض دید مسافران نوروزی قرار دهد.

شهرک گردشگری گامی برای رونق شهرستان

کاشمر دارای مجموعه‌اي از فرصت‌هاي گردشگري است، اين موضوع نه تنها در آثار تاريخي، مذهبی و جاذبه‌هاي طبيعي بلكه در هنجارهاي فرهنگي و ارزش‌هاي ديني آن نيز نهفته است. به ترتیبی که اگر فرصت‌ها و امكانات گردشگری را در كنار آداب مهمان‌نوازي، پذيرايي گرم و صميمانه از گردشگران قرار دهيم، باید بپذیریم که کاشمر  داراي یکی از بهترين گنجينه‏های گردشگري استان و کشور محسوب می‏شود. بحث طراحی شهرک گردشگری با رویکرد جاذبه‏های توریستی مبتنی بر فرهنگ‏ها و آیین‏های سنتی کاشمر قابل تامل است.

این شهرک فرضی در ردیف گردشگری خرید قرار دارد و با توجه به صنایع دستی رایج در کاشمر از جمله قالی و تابلو فرش تا انواع سوغاتی‏های نظیر سوهان و زعفران و زیره قابلیت آن را دارد در راستای پیشرفت کاشمر بر اساس سند توسعه شهرستان موثر باشد. هم اینک کاشمر در حوزه گردشگری سلامت پذیرای جمعیت  500 هزار نفری شهرستان‏های ؛ کاشمر، بردسکن، خلیل‏آباد، بجستان و مه‏ولات است. این جمعیت در طی سال برای خرید هم به کاشمر مراجعه می‏کنند، وجود یک شهرک گردشگری جاذبه مهمی برای حفظ این جمعیت گردشگر و افزایش آن می‏باشد. افزایش ماندگاری سه‏ونیم میلیون نفر بازدید کننده از بقاع متبرکه کاشمر در طی هر سال کارکرد مهم این شهرک خواهد بود.

 در کنار این کارکرد باید افزود این شهرک با معماری خاص خود تاثیر به سزایی در توجه به صنایع دستی و سوغات منطقه، معرفی میراث فرهنگی شهرستان، اشتغالزایی و معرفی کاشمر در سطح استان و کشور خواهد داشت. شهرک مورد نظر با توجه به اقلیم منطقه خواهد بود و با توجه به جاذبه‏های توریستی منطقه و فرهنگ و آیین‏های حاکم بر آن دارای بخش‏های نظیر؛ استراحتگاه، نوشگاه، سفره‏خانه سنتی و مطبخ، تماشاخانه، سوغاتسرا، انواع موزه طبیعی و مردمشناسی، عکاسخانه، فضای اداری، فضای سبز،سرای بازی، مهد کودک، پارکینگ، سالن اجتماعات، انبار و تاسیسات و... خواهد بود.

شعارزدگی آفت صنعت گردشگری در کاشمر

نگارنده این سطور با خود می‏اندیشد؛ کاشمر برای مطرح شدن در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی چه کم دارد؟ یقین برای پاسخ به این سئوال باید قدری تامل کرد. دیار ما یکی از کهن شهرهای خراسان بزرگ است. یکی از ده شهر تاریخی استان است. همه هم می‏دانیم صنعت گردشگری صنعتی پول‏ساز است. همه به میزان اشتغالزایی این صنعت آشنا هستیم و باز می‏بینیم کاشمر گردشگری که باید را ندارد. تا به حال باید در سامانه‏های اینترنتی و شبکه‏های اجتماعی دیارمان را به لطف تصویر و زبان‏های مختلف به دوستداران ایران و اسلام معرفی می‏کردیم.

 باید دوستداران فرهنگ عامه و طبیعت گردی با دیارمان آشنا می‏شدند. کاشمر تشنه اشتغال، کاشمر زخم‏خورده از خشکسالی باید خاک پای صنعت گردشگری را سورمه چشمان خود کند، چرا این کار محقق نشده است.  هنوز در کاشمر اداره میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی در حد یک نمایندگی حضور دارد. در یکی از مراکز آموزش عالی شهرستان رشته مدیریت جهانگردی دایر است و هنوز در بسیاری از مسایل مربوط به این صنعت در کاشمر مطالعاتی انجام نشده است. در باره گردشگری فاقد بانک‏های اطلاعاتی هستیم.

در سده اخیر که تکنولوژی و فناوری‏های نوین به طرز اعجاب‏آوری روز به روز رشد و توسعه می‏یابد، هنوز در بحث معرفی کاشمر از منظر گردشگری اندر خم یک کوچه‏ایم. چرا باید وضعیت بدینگونه باشد؟ با عنایت به معضل اساسی بیکاری در شهرستان مشکل عدم توسعه‏یافتگی صنعت گردشگری سوال‏ها و چرایی‏های زیادی را در ذهن تداعی می‏کند. آیا دانشگاه‏های ما عملا ًرسالت علمی و پژوهشی خود را در رابطه با صنعت گردشگری به انجام رسانده‏اند؟ البته شایعه است یکی از دانشگاه‏های دیارمان قرار است بخشی از سایتش را به ساخت مهمان‏پذیر اختصاص دهد. آیا این دانشگاه در حوزه تحقیق و پژوهش در رابطه با این صنعت هم کاری کرده است؟

کاشمر فاقد کیوسک اطلاع رسانی گردشگری در عالم واقع و همچنین، اطلاع رسانی در فضای مجازی  است. امید شاهد همت مسئولین امر در رابطه با شناساندن مراکز تاریخی، گردشگری و توریستی دیارمان باشیم. جای تاکسی گردشگری نیز در شهر زیارتی کاشمر استان خالی است. اگر شهرداری معتقد است کاشمر چهارمین شهر زیارتی کشور ( با ادای احترام به شهر ری، آستانه اشرفیه، مشهد اردهال و شوش دانیال که هر یک مدعی چهارمین شهر زیارتی کشور هستند) است جای خالی این تاکسی‏ها بیشتر احساس می‏شود. کاشمر باید به دنبال گردشگر و زائری باشد که حداقل یک شب اطراق کند و گشتی در سطح شهر بزند، به همین خاطر کاشمر نیازمند اکیپ خدمات رسانی حضوری به گردشگران است،

کاشمر و راز مظلومیت گردشگری شهری

صاحبنظران گردشگری در دنیا، چهار فضای کلی مبتنی بر فضاهای؛ روستایی، کوهستانی، ساحلی و شهری را برای این صنعت تبیین کرده‌ا‌ند. گردشگری شهری سرآمد انواع ا گردشگری‌ها و پر مشتری‏ترین آنهاست. مسافرت‌های شهری پله اول توسعه گردشگری بوده و ایجاد و توسعه فضاهای شهری مناسب، بازسازی فضاهای ظاهراً متروک به قصد زنده کردن جنبه‏های کهن از جمله آثار توسعه گردشگری شهری است.  تاثیر گردشگری بر کالبد فضاهای شهری در دو تقسیم بندی کلی؛گردشگری، ایجاد و توسعه فضاهای شهری مدرن و جذاب و گردشگری و احیای مجدد هویت بومی قابل مطالعه و بررسی است. 

این فضاها چهار ویژگی قابل قبول و متداول شهرها که شامل؛ تراکم زیاد فیزیکی ساختار ، مردم و نقش‌ها و گوناگونی فرهنگی اجتماعی ، چند نقش‏گرایی اقتصادی و مرکزیت عینی در شبکه داخل شهری و منطقه‏ای را در بر گرفته و در یک نظام هماهنگ، سیمای روشنی مبنی بر توسعه پایدار شهری با محوریت میراث فرهنگی و گردشگری را نمایان می‌سازد. یکی از محورهای توسعه شهری پایدار ایجاد پیوند و تعامل میان ارزش‏های تاریخی و فرهنگی با توسعه کالبدی-فضایی است که در کاشمر هنوز جایگاه شایسته خود را پیدا نکرده است. 

تحقق این هدف مهم نیز به عواملی چون؛ مفهوم سازی و تدوین یک نگرش راهبردی در زمینه؛ میراث فرهنگی، نهاد سازی در زمینه ایجاد تشکیلات و قوانین مناسب با نیازهای جدید و ترویج و آموزش همگانی و تقویت مشارکت عمومی و تشکل‏های مردمی نیاز دارد. گردشگری شهری بخش جدایی ناپذیر از خدمات شهری مورد نیاز شهروندان دائم و غیر دائم شهری را تشکیل می‏دهد. گردشگری شهری با ارزش‏های محیط طبیعی و میراث فرهنگی و تاریخی هر شهر دارای ارتباط تنگاتنگی است که از این منظر توجه به استقلال به این امر در طرح‏های توسعه و عمران شهری ضروری می‏نماید.

شناسایی محورهای گردشگری چون خیابان‌های قدیمی، محوطه های تاریخی درون شهری و تبدیل آن‌ها به محورهای پیاده یکی از راهکارهای پیش‌بینی شده برای ارتقای گردشگری شهری در کاشمر است، ساماندهی بناهای تاریخی به ویژه آن دسته از بناهایی که واجد ارزش‌های تاریخی و فرهنگی شاخص هستند، آثاری که در جای جای کاشمر به خصوص در بافت قدیمی و میانی واقع شده‏اند، همه و همه جدای از اینکه سَندی بر هویت بومیان بوده جزیی از اموال یا ثروت‏های فرهنگی محسوب می‏گردند که مدیریت شهری می‏تواند از آنها در جهت توسعه پایدار شهری و صنعت گردشگری، هم سود برند و هم در حفظ و نگهداری و معرفی آنها کوشا باشند.

گردشگری خوراک و جای خالی کاشمر

در راستای معرفی توانمندی‏های کاشمر در حوزه سوغات و گردشگری غذا چه کردیم؟ جشنواره غذا می‏تواند حوزه گسترده‏ای را در بر بگیرد. انواع نان‏ ، ترشیجات، مرباجات، غذاهای تریدی (آبگوشت و اشکنه)، انواع آش، شیرینی‏های خانگی، چاشنی‏ها، شربت‏ها، لبنیات و سالاد و کباب‏ها و غذاهای متنوع و اختصاصی منطقه در این جشنواره قابل عرضه هستند.  گردشگری خوراک يا پختني‏ها صرفاً وابسته به سفر و گردشگران نيست بلکه در شهر و خانه خود نيز مي‏تواند با آزمودن غذاهاي گوناگون و تجربه انواع آشپزي‏ها، يک گردشگری خوراک و آشپزي باشد.

 گردشگری خوراک و آشپزي زير مجموعه توريسم فرهنگي است. خوراک‏ها و پختني‏ها اساساً مظهر و نماد فرهنگ هر منطقه‏ هستند. گردشگری خوراک محدود به حوزه متخصصان غذا و نوشيدني‏ها نمي‌شود، بلکه بر دو محور مشخص؛ منحصر به فرد بودن و به ياد ماندني  بودن تاکيد دارد. گردشگری خوراک به معني رستوران‏هاي پنج ستاره با انواع خوراک‏ها و عرضه انواع روش‏هاي تهيه غذا و خوراک نيست. گردشگری خوراک شامل تجربه‏اي کاملاً جامع از همه انواع خوردني‏ها و روش‏ها و مواد به کار رفته در تهيه آنها و چيزي بسيار بيشتر از راهنماي غذاها و رستوران‏هاست. 

گردشگری خوراک انواع مختلف دارد؛ نخستین نوع آن آموزش آشپزی است.یعنی در طی سفر غذایی را می‌خورند که مخصوص آن منطقه است و دستور پخت آن را می‌گیرند تا خودشان هم بتوانند آن را بپزند. دومین نوع این گردشگری شکم گردی است؛ یعنی شخصی که به آنجا آمده تا اشکنه بنه یا بلغورشیر بخورد. سومین نوع گردشگری خوراک هم گردشگری فرهنگی خوراک است. در این مدل گردشگری، پژوهشگران سفر می‌کنند به نقاطی که آداب و سنن خاصی در مورد یک خوراک وجود دارد. نمونه‌ای از این نوع خوراک‌های پر رمز و راز که آداب وسنن فراوانی را در دل خود دارد همان آش ایرانی است.

 آش در خود آداب سنتی و مذهبی فراوانی را نهفته دارد.  می‏توانیم کاشمر را با سوغاتی‏هایش و با گردشگری خوراکی و غذا شهره آفاق نموده و باعث کارآفرینی واشتغالزایی گردیم. این اشتغالزایی معطوف زنان خانه‏دار است.  امید جشنواره خوراکی‏های کاشمر با برنامه‏ریزی مدون بدنبال؛ رشد هویت  خوراک‏های  محلی تحت تاثیر صنعت گردشگری، بِرَند سازی بومی در گردشگری، ایجاد سود رقابتی با احیای هویت وفرهنگ خوراکی، افزایش توسعه پایدار با توجه به توسعه توریسم روستایی و بومی ، ایجاد شغل ، ایجاد محل‏هایی جهت عرضه خوراک‏های محلی، راه اندازی کارگاه‏های آموزشی طبخ خوراک های بومی و سنتی ، برپایی نمایشگاه‏ها و بروزرسانی خوراکی محلی و همگام سازی با ذائقه مشتریان باشند.

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.