بی‏ بحرانی در ستاد بحران مدیریت شهرستان کاشمر

اخبار ترشیز
Typography

حمید فدافن 

بحران در حقيقت يك فشارزايي رواني – اجتماعي بزرگ و ويژه است كه باعث در هم شكسته شدن انگاره‏هاي متعارف زندگي و واكنش‏هاي اجتماعي  مي‏شود و با آسيب‏هاي جاني و مالي، تهديدها، خطرها و نيازهاي تازه‏اي به وجود مي‏آورد.

 در نتيجه مي‏توان بحران را اين گونه تعريف كرد: حادثه‏اي كه به طور طبيعي و يا توسط بشر به طور ناگهاني و يا به صورت فزاينده به وجود مي‏آيد و سختي و مشقتي به جامعه انساني به گونه‏اي تحميل نمايد كه جهت بر طرف كردن آن نياز به اقدامات اساسي و فوق العاده باشد.

 برابر نظر کارشناسان حوادث غیرمترقبه مشتمل بر 42 مورد هستند، از این تعداد 30 مورد در خراسان رضوی و شهرستان ما  امکان رخ دادن، دارند. از مهم‏ترین این حوادث طبیعی می‏توان به؛ زلزله، سیل، توفان، بیابان‏زایی، حرکت شن‏های روان، صاعقه، برودت بیش از حد هوا، خشکسالی و هجوم آفات گیاهی و نباتی اشاره کرد. ارگان‏ها و سازمان‏های برابر قانون وظیفه مقابله با برخی از این بلایا را بر عهده دارند. با این همه  ستاد مدیریت بحران در هر شهرستان وظیفه هماهنگی همه این نهادها و ادارات را دارد.

در شرح وظایف ستاد بحران هر شهرستان مواردی نظیر؛ ارائه سریع و بهینه خدمات و نجات و امداد، تلفات انسانی و اقتصادی و بازگرداندن شرایط زندگی به وضعیت عادی، استفاده از تمامی امکانات ملی، استانی، منطقه‏ای و نیروهای مردمی، هدایت کلیه کمک‏های دولتی و غیر دولتی، داخلی و خارجی به منظور پیشگیری و کاهش آثار حوادث غیر مترقبه و اتخاذ سیاست‏ها، برنامه‏ها و طرح‏ها در جهت افزایش آمادگی لازم در شهروندان و سازمان‏های مسئول و تعیین دقیق حیطه مسئولیت و اختیارات دستگاه‏های اجرایی مدیریت شهری، ساماندهی و هم پیوسته کردن کلیه عناصر و عوامل ذی مدخل در امر مدیریت بحران، دیده می‏شود.

هر یک از این وظایف در نوع خود قابل تامل و ستودنی و تحسین‏برانگیز هستند. یقین کاشمر بسان هر جای ایران دغدغه وقوع حوادث غیر مترقبه را دارد. در هر جای ایران بر روی کاغذ بحث مدیریت بحران و پدافند غیر عامل مطرح است. در کاشمر هم این دغدغه‏ها به طور قطع وجود دارد. با ادای احترام به ساحت تک تک اعضای ستاد مدیریت بحران دیارمان، عارضیم که؛ وضعیت شهرمان و روستایمان در برابر حوادث غیر مترقبه چگونه است؟ آیا مدیریت بحران در کاشمر قدرت کافی دارد؟

آیا پدافند غیر عامل در شهرستان قدرت کافی دارد؟ یقیناً پاسخ به این سوالات نباید شعاری باشد. یقیناً همه مسولان با هر باور سیاسی و جناحی و خطی به سهم خود یار و یاور ستاد بحران هستند. یقین اینان بدور از حُب و بُغض‏های مرسوم با توجه به عنصر پیشگیری اوضاع را رصد می‏کنند. نقاط ضعف‏ها را شناسایی و نقاط قوت را تقویت می‏کنند. یقیناً اینان در این راه مسایل سیاسی را پررنگ نمی‏کنند. یادمان باشد ناگاه زود دیر می‏شود. اهالی دیارمان یقین اهل همراهی با مسئولان در حوادث مختلف هستند.

این سرمایه اجتماعی را باید پاس بداریم و برای تقویت آن باید فرهنگ‏سازی کنیم. آیا ستاد مدیریت بحران برای این مهم برنامه‏ای دارد؟ کاشمر بسان کلیت ایران اسلامی نیازمند توجه روزافزون به مقوله اعتماد اجتماعی است. تقویت این مهم سبب گسترش تعامل مردم شریف دیارمان با دستگاه‏های اجرایی و نهادها و سازمان‏های مختلف می‏شود. این تعامل هویت بخش سرمایه اجتماعی در دیارمان است. بایسته و شایسته است که همه با هم ورای هر خط و ربط سیاسی به مقوله بحران و مدیریت آن توجه ویژه داشته باشیم.

مدیریت بحران و تعامل هوشمندانه با اژدهای خفته درونه:

شهرستان‏ کاشمر بر روی بزرگ‏ترین گسل کشور موسوم به گسل بزرگ کویر ایران و مشهور به گسل درونه  قرار دارد. ما از این گسل به عنوان اژدهای خفته درونه یاد می‏کنیم. اگر این اژدها به یکباره از خواب بیدار شود چه اتفاقی می‏افتد؟ بی‏گمان خانه‏های مردم این دیار از خانه‏های مردم بم محکم‏تر نیست. همه می‏دانیم کاشمر یکی از مناطق در معرض خطر بالای زلزله می‏باشد. گسل درونه به طول هفتصد کیلومتر از شمال نایین به طرف شرق تا مرز افغانستان امتداد دارد .

 این گسل به همه هشدار می‏دهد که برای جنبش احتمالی آن و وقوع زمین لرزه‏ای بزرگ، همواره آماده باشند و علاج واقعه را قبل از وقوع بکنند. ظاهراً آخرین زمین لرزه بزرگی که در منطقه روی داده مربوط به حدود ۱10 سال پیش است، ولی این بدان معنا نیست که گمان شود، این خطر منطقه را تهدید نمی‏کند. یک تکان گسل درونه همه مدیران دیارمان را ورای باور سیاسی و تمایلات جناحی‏شان به چالش خواهد کشاند. با این فرض به نظر شما وضعیت بناها و سازهای شهرستان در نواحی شهری و چه در روستاها به چه نحو است؟

بی‏تعارف در کاشمر کمبود زیرساخت‏های لازم برای مواجهه با شرایط بحرانی آزاردهنده است. چه خبر از پروژه‏های موثر در فعالیت‏های احتمالی ستاد مدیریت بحران شهرستان دارید؟ فرودگاه واقع در اراضی مه‏ولات در مسیر منتهی به سه راه شادمهر چه حال و احوالی دارد؟ بهتر نیست به جا صرف انواع اعتبارات برای انجام مطالعات مربوط به این پروژه به فرودگاه کاویان پرواز شرق توجه بیشتری بشود؟ در صورت عدم توجه به این فرودگاه باید به ضرس قاطع نوشت؛ کاشمر در بحث مدیریت بحران هنوز در حسرت فرودگاه است.

کاشمر در بحث مدیریت بحران هنوز در حسرت راه‏آهن هم هست. در حسرت توجه به محورهای مواصلاتی درون و برون شهرستان است. هنوز محور کاشمر به سه راه شادمهر دوبانده نشده است و قربانی می‏گیرد! یادمان باشد؛ در مناطقي از دنيا که کار مقاوم سازي به خوبي انجام شده، زلزله چه بسا يک تفريح باشد، و این در حالی است که محسوس یا نامحسوس زلزله برای ما یک کابوس است. تنها راه مقابله با خسارات زلزله مقاوم سازي و رعايت اصول استاندارد در ساخت و سازهاست. بايد مراکز درماني منطقه تقويت شوند.

باید مجتمعي از انبارهاي امدادي احداث گردد. منطقه نیازمند اردوگاه اسکان اضطراري افراد خاص در مواقع ضروري، مانند زنان بي سرپرست و کودکان که نياز به مراقبت‏هاي ويژه‏اي دارند، می‏باشد، باید محلی براي فرود بالگرد پیش بینی شود. باز هم تاکید می‏شود توجه به فرودگاه خصوصی کاشمر کمکی به همه این موارد است. کاش بی هر کاشی و از منظر آینده‏نگری و توجه به مصلحت عمومی مقوله مدیریت بحران در کاشمر به طور جدی مورد بررسی و آسیب‏شناسی قرار می‏گرفت.

مدیریت بحران و ضرورت توجه به خطر سیل:

یقین توجه به سیل و مقابله با آن در بحث ستاد بحران کاشمر در روی کاغذ وضعیتی بسیار به سامان و عالی دارد. یقین در مانورهای فرضی همه چیز به خیر و خوشی به پایان می‏رسد. یقین ستاد بحران شهرستان آماده مقابله با سیل چه در کوه سرخ و چه در بخش مرکزی و سطح شهر کاشمر است. انگار نه انگار کال اُوُقُولقُورُ از این سوی شهر تا آن سوی شهر طی مسیر می‏کند و در بعض نقاطش انواع سازه‏های مسکونی و غیر مسکونی قد عَلم کرده است، اگر سیلی خروشان در این مسیل به حرکت در بیاید چه اتفاقی می‏افتد؟

اگر سیل در مسیر رودخانه‏های کوهسرخ جاری شود چه اتفاقی می‏افتد؟ راستی آیا پروژه‏های شهرک سازی اطراف شهر در برابر سیل مقاوم هستند؟ اشاره فقط به مسکن مهر نیست. دیوار ساحلی دیارمان چه حال و احوالی دارد؟ فراموش نکنید رشته قنوات غیر دایری در زیر شهر و آبادی‏های شهرستان وجود دارد، بر فرض حادثه سیل و ورود آب به این رشته‏ها چه حادثه‏ای رخ خواهد داد؟ حواسمان به تفرجگاه‏ها هست؟ آیا ساخت و سازهای این مجموعه‏ها  و موارد مشابه با رعایت استاندردها بوده است؟

یادمان باشد بی‌رویه بودن ساخت‌وسازها، از بین رفتن قنوات، از بین رفتن چشمه‌ها، تنگ‌شدن مسیر رودخانه‌ها و عدم اجرای زیرساخت‌های جدید در کنار پدیده شوم خشکسالی و از بین رفتن سفره‏های آب زیرزمینی و بحث نشست زمین از عواملی است که به مخرب شدن هر سیل احتمالی منجر خواهد شد. باید به منابع  طبیعی، رودخانه‌ها، نهرها و... که جریان آب به‌طور طبیعی در طول قرن‌ها در آنها در حرکت بوده است، بها دهیم. همه تنها حرف می‌زنیم، اما امیدواریم به این حرف‌ها عمل کنیم و بتوانیم کاری انجام دهیم.

 خشکسالی بیش از یک و نیم دهه اخیر دمار از منابع طبیعی شهرستان درآورده است. بالغ بر ۱۲ هزار هکتار از اراضی کاشمر کانون فرسایش بادی از نوع درجه دو هستند. این کانون‏ها حدود ۱۴ هزار هکتار از اراضی زراعی و قابل کشت را تحت تاثیر قرار می‏دهد. فرسایش آبی و فرسایش بادی دو چالش عمده فراروی بخش کشاورزی کاشمر است .متاسفانه نبود مدیریت صحیح بر عرصه‏ها منجر به بروز مشکلات و چالش‏های این حوزه شده است. کارشناسان خشکسالی و سیل را دو روی یک سکه می‏دانند.

اگر خشکسالی مدیریت نشود به سیل تبدیل می‏شود و اگر سیل مدیریت نشود به بیابان تبدیل می‏شود. در بحث مدیریت بحران باید ازعملکرد جزیره‏ای و پراکنده پرهیز کرد. و امیدوار باشیم در هر سیل احتمالی شاهد پدیده شب بیداری مسئولان بعد از حادثه نباشیم. بعد از حادثه عدم وجود وحدت فرماندهی و هماهنگی آزار دهنده است. باور همه بر این است که؛ وظیفه اصلی سازمان مدیریت بحران ایجاد این هماهنگی است. 

چند آرزو برای ستاد مدیریت بحران کاشمر:

یقین کاشمر در بحث مدیریت بحران دارای سامانه هشدار عمومی است. امید برای همه اقشار شهرستان سطوح هشدار و آماده‌باش به طور رسمی تعریف بشود و آموزش‌های لازم به مردم ارائه گردد و سیستم‌های لازم برای این که هشدار به سمع افرادی که در معرض خطر هستند، برسد تهیه گردد. در کاشمر به عنوان شهری که شهره به شهر ایمن است، شایسته است بحث پیشگیری جدی گرفته شود. یقین در ستاد مدیریت بحران کاشمر مصلحت‏اندیشی وجود ندارد.

یقین این ستاد از افراد علمی و خبره در کنار اجرای قوانین و دستورالعمل‏ها، مشورت می‏گیرد. یقین در کاشمر اگر بر فرض حادثه‏ای رخ بدهد، در قدم اول شاهد حس ناب مسئولیت‌پذیری مدیران و اعضای ستاد مدیریت بحران خواهیم بود. شنیدن عذرخواهی در دیارم ما امری طبیعی است. کسی از عزل مسئولان مقصر تعجبی نخواهد کرد. یقین این ستاد تمهیداتی اندیشیده است که بر فرض وقوع اتفاقی شاهد آرامش در میان اعضای ستاد و نیروهای تحت امر باشیم. این مهم در تزریق آرامش به مردم آسیب دیده موثر است.

کاشمر به عنوان شهرستانی که بحث جامعه ایمن در آن قریب دو دهه است مطرح می‏باشد، باید شاهد ارتقای کمی و کیفی سطح فرهنگ ایمنی باشد. یقین ستاد مدیریت بحران کاشمر این مهم را وجه همت خود قرار داده و در بُعد مردمی نیز اقدام به فرهنگ‏سازی در مهدکودک‌ها، مدارس،‌ دانشگاه‌ها و منازل نموده و شهر و روستا رو پوشش داده است. شهرستان کاشمر نیازمند طرح آمایش در مفهوم کلی و به طور اختصاصی برای بحث مدیریت بحران است.

امید احتمال وقوع سیل در کاشمر مدیریت و کنترل شود. امید فرجام دیوار ساحلی شمال شهر کاشمر مشخص شود. امید سالن 1300 مترمربعی مدیریت بحران شهرستان وضعیت مطلوبی داشته باشد.  خدا کند حواسمان به کال‌های اطراف کاشمر و به تبع آن روستاها باشد. خدا کند ستاد مدیریت بحران شهرستانمان دارای انواع بانک‏های اطلاعاتی باشد تا در صورت ایجاد حادثه و بحران در استان به دلیل در دسترس بودن اطلاعات و عدم نقص بانک اطلاعاتی بتواند اقدامات لازم را انجام بدهد.

امید مسئولین شهرستان نگاه دست چندم به مسئله مدیریت بحران نداشته باشند، باید اینان در اندیشه فراهم کردن نیروی انسانی و تجهیزات مورد نیاز برای امداد رسانی در بحران باشند. یادمان باشد که؛ مدیریت بحران در شهرها و بخش‌ها به ترتیب به عهده شهرداران و بخشداران است و آنها باید پاسخگو باشند. امید جلسات ماهیانه ستاد مدیریت بحران شهرستان به صورت مداوم  تشکیل و  کار گروه‌های مسئول نتایج بررسی خود را در جلسات اعلام بکنند.

در پایان تاکید می‏شود؛ یکی از چالش‏های جدی شهرستان موضوع آب برای حوزه‏های شرب و کشاورزی است که باید با اهتمام تمامی دستگاه‏های اجرایی و همکاری های مردمی نسبت به کاهش آن اقدام شود. بد نیست بدانید؛ طبق قانون در مواقع بحران در هر شهرستان، هر سازمانی که به صورت مکتوب و حتی تلفنی از حادثه اطلاع یافت موظف به حضور در منطقه و امداد رسانی است، در غیر این صورت مدیران سازمان مرتکب جرم شده و به انفصال از خدمت محکوم می شوند.

در پایان به فرماندار شهرستان کاشمر پیشنهاد می‏کنیم در یک نیمه شب، بی‏اعلام قبلی، زنگ هشدار را برای اعضای ستاد مدیریت بحران به صدا در بیاورد. در این حالت شاهد خواهیم بود چند تن از مدیران و مسئولان عضو این ستاد آماده به کار و پا در رکاب خدممت هستند. گاهی وقت‏ها زود دیر می‏شود. بایسته است یک بار هم شده به صورت اعلام نشده این مواردی که روی کاغذ وضعیتی عالی دارند را در عمل آزمود. شایسته است اصحاب رسانه از صفر تا صد این مهم حضور داشته باشند.

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.