فرهنگ و هنر کاشمر در تبادل نظری ژورنالیستی (2)

اخبار ترشیز
Typography

رضا بی تقصیر 

با دوستی در یکی از شبکه‏ های اجتماعی در باره مسایل فرهنگی شهرستان تبادل نظر می‏کردیم. از کارکرد شورای فرهنگ عمومی تا فضای فرهنگی شهرستان بحث شد. تاکید داشتم که شهرستان دارای امتیازات مثبت فراوانی در حوزه فرهنگی است.

آنچه می‏خوانید فرازهای از آن تبادل نظر است که طی چند شماره تقدیم حضورتان خواهد شد. این مختصر یک کار آکادمیک نیست. نگاهی ژورنالیستی است. از وجود شتابزدگی در این نوشتار عذرخواهم. سعی شد با نگاهی مثبت، مسایل مطرح شوند. بعض پیشنهادات هم مطرح شده است. امید در عرصه فرهنگ این مطالب در مجموعه‏های نظیر شورای فرهنگ عمومی مفید فایده افتد. در این قسمت به مقوله موسیقی می‏پردازیم:

گشتی در هزارتوی موسیقی کاشمر:

از به کار بردن تعبیر هزارتو برای موسیقی کاشمر تعجب نکنید. موسیقی در کاشمر هم بسان خیلی از جاهای ایران اسلامی دارای وجوه و اضلاع و زوایای مختلف است. از موسیقی محلی و مقامی تا موسیقی سنتی و از موسیقی آیینی تا موسیقی پاپ و مدرن در دیارمان به شدت و ضعف، ردپایی دیده و صدایی شنیده می‏شود. در شهر چند مرکز آموزش موسیقی دارای مجوز فعالیت دارند. و این سوای رواج آموزش انواع ساز به طور خصوصی است. مغازه‏های فروش ادوات موسیقی هم در شهرستان فعایت دارند. هر از گاه شاهد برگزاری انواع کنسرت هستیم. در حافظه ما در همین اواخر حضور خوانندگان ملی از قبیل؛ احسان خواجه امیری و فریدون آسرایی ثبت است.

و این در حالی است که برخی از اهالی موسیقی و گروه‏های مربوطه در شهر اقدام به برگزاری سلسله کنسرت‏های نمودند، از این عده می‏توان به کنسرت مرتضی بحرینی با آهنگسازی علی بنی‏نجار و اجرای گروه بیداد به راهبری هادی قاسمی و خوانندگی رضا یوسفی اشاره کرد. گاهی برنامه‏های استعدادیابی هم برگزار می‏شود. آوای برتر عنوان برنامه‏ای در این راستاست که به همت انجمن موسیقی دیارمان و با کمک اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان در مجتمع فرهنگی سرو کاشمر برگزار شد. گاهی زعمای موسیقی کشور نظیر استاد کیوان ساکت در جمع اهالی موسیقی دیارمان حاضر می‏شوند، این همه گواهی مثبت بر رشد و بالندگی هنر موسیقی در کاشمر است که در نوع خود ستودنی است.

بدیهی است این همه برابر قوانین است. اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی دارای انجمن موسیقی است. این انجمن کلیه برنامه‏های خود را برابر قوانین مربوطه و با احترام به مصوبات شورای فرهنگ عمومی شهرستان اجرا می‏کند. مراکز آموزش موسیقی، ارائه کنندگان ادوات موسیقی و انواع کنسرت‏ها هم با توجه به قوانین موجود فعالیت دارند. تقریباً اکثر نحله‏های موسیقی کشور فعالانی در کاشمر دارند. موسیقی مقامی در کاشمر به سبک و سیاق خودش در حال تنفس و بقاست. حیات این موسیقی را باید در همت چند خانواده هنری و برخی از دوستداران این سبک موسیقی دانست. به شخصه در اطلاق موسیقی مقامی به موسیقی رایج با این عنوان در دیارم مشکل دارم.

کاش یک کار پژوهشی در باره موسیقی مقامی کاشمر به سرانجام برسد، و سره از ناسره مشخص گردد. منظور این است که مشخص گردد کدام نواها و آواها خاص کاشمر است. تلخ است ولی باید بدانیم که بسیاری از موارد عرضه شده در ذیل این نوع موسیقی مربوط به نواحی دیگر استان و کشور است. موسیقی آیینی کاشمر چه وضعیتی دارد؟ این سوال هم بهانه یک کار مطالعاتی است. این موسیقی مشتمل بر آواها و نواهای سور و سوگ رایج در منطقه است. کاش در این زمینه هم کاری کارستان بشود. آیندگان باید بر موسیقی رایج در میان اسلاف خود دانا باشند. موسیقی مقامی و فلکوریک دارای عناصر و بیان ساده است. ولی درک آن نیازمند داشتن پیشینه فرهنگی است.

متاسفانه روز به روز از تعداد شنوندگان و مخاطبان اصلی این نوع موسیقی کاسته می‏شود. وقتی از کار پژوهشی در این زمینه یاد می‏شود به خاطر این مهم می‏باشد که متاسفانه  این نوع موسیقی در گذر زمان دارای منابع مکتوب چندانی نبوده است. شاید راز نفوذ مضامین موسیقی سایر نواحی استان و کشور به دیارمان هم همین نکته باشد. برای معرفی موسیقی آیینی از منظر صنعت گردشگری باید کاری درخور دیارمان به سرانجام برسد. روزگاری شورای فرهنگ عمومی شهرستان مصوبه‏ای در رابطه با انجام طرحی پژوهشی در باره آواها و نواهای قدسی داشت، گویا قرار بود یکی از مراکز آموزش عالی شهرستان این طرح را به انجام بدهد که به قرار اطلاع در حد یک مصوبه باقی ماند.

وقتی برخی مدعی هستند کاشمر چهارمین شهر زیارتی کشور هست، شایسته است در راستای این باورشان به الزامات یک شهرستان مطرح در عرصه زیارت از منظر آواها و نواهای مذهبی توجه کنند. در هر حال کاری بایسته و شایسته در حوزه موسیقی مقامی، موسیقی آیینی و مناسک مربوطه در کاشمر انجام نشده است و جای خالی آن در سپهر هنر شهرستان خالی است. یادمان نرود که تعزیه و شبیه‏خوانی در کاشمر به صورت ریشه‏دار مطرح است و قابلیت تاثیرگذاری بالای در مقوله گردشگری مذهبی و زیارت دارد. در این موضع موسیقی نقشی موثر دارد. در هر حال کاش  در عرصه موسیقی مقامی یا محلی و حتی بومی و آیینی دیارمان اقدام به تهیه بانک اطلاعاتی در باره روایان و مجریان و فعالان حرفه‏ای و غیر حرفه‏ای می‏کردیم.

موسیقی سنتی در دیارمان حال و هوایی نسبتاً خوش دارد. گروه‏های خوبی در این گونه از موسیقی در دیارمان فعالیت دارند. نوازندگانی از دیارمان در حوزه اهنگسازی و نواختن در سطح استان و استان‏های مجاور نامور شده‏اند. برخی از گروه‏های موسیقی در مشهد و تهران و دگر جاهای غیر از شهرستان سلسله اجراهایی داشته‏اند. برگ برنده گروه‏های موسیقی سنتی وجود راهبرانی مدیر و مدبر است. اساتید نامداری در این حوزه فعالیت می‏کنند. اینان ضمن پرورش شاگردانشان، نقش موثری در روشن نگه داشتن چراغ موسیقی سنتی در شهرستان را دارند. نگارنده شاهد است که برخی از این عزیزان حسب عشقشان به موسیقی، از بودجه شخصی خود برای کارشان هزینه می‏کنند.

در شماره قبلی نشریه در بحثی که در باره اجرای گروه بیداد ارائه شد، پیشنهاد گردید که از بضاعت موسیقی سنتی برای شکوفایی صنعت گردشگری استفاده شود. در پاراگراف‏های بالا در بحث موسیقی مقامی و آیینی نیز این مهم برای شهری که مدعی رتبه چهارم گردشگری زیارت است مطرح شد، در این بخش از این یادداشت بار دیگر بر این مهم تاکید می‏شود. هنر موسیقی می‏تواند در جذب مخاطب شهرستان و ورای شهرستان موثر باشد، اگر و تنها اگر مسئولان فرهنگی و گردشگری دیارمان به دغدغه‏های آنان رسیدگی کنند. پیشنهاد می‏گردد دفتر نمایندگی اداره میراث فرهنگی در کاشمر به کمک مسئولان فرهنگی شهرستان آمده و اسباب اعتلای هنر موسیقی از منظر گردشگری را فراهم کنند.

پیشنهاد می‏شود یک شرکت هنری با حمایت مسئولان فرهنگی و گردشگری شهرستان با همراهی بخش خصوصی تشکیل شود و از بضاعت موسیقی کاشمر از مقامی تا سنتی و پاپ برای اجرای برنامه در خارج از شهرستان و استان بهره بگیرند. یقین انجام این کار بدون همکاری انجمن موسیقی دیارمان ممکن نیست. این انجمن یقین بانک اطلاعات کاملی از موسیقی مقامی و سنتی و پاپ کاشمر در اختیار دارد و می‏تواند برای ایجاد و فعالیت شرکت مورد نظر، به بهترین وجه ممکن فعالیت کند. با این همه کاش در حوزه موسیقی سنتی کاشمر نیز پژوهشی انجام شود. تاریخچه‏ای تهیه شود. در این هنر هم چند خانواده فعالیت قابل اعتنایی دارند که در نوع خود قابل توجه است.

در کنار موسیقی مقامی و موسیقی سنتی شاهد اقبال خوبی به موسیقی پاپ یا همان موسیقی مردم‏پسند هستیم. این نوع از موسیقی در میان جوانان و نوجوانان خواهان بسیار دارد. در کلیت کشور هم شاهد التفات زیادی به آن هستیم. در کاشمر هم انواعی از آن حامیان و هوادارانی دارد. باید از انجمن موسیقی شهرستان بابت برگزاری برنامه آوای برتر و توجه‏شان در این برنامه به استعدادهای مختلف موسیقی به طور اعم و به تبع آن موسیقی پاپ خسته نباشید گفت. در مراجعه‏ای به مراکز مرتبط با هنر موسیقی در سطح شهرستان متوجه تعداد بالای متقاضیان فراگیری ادوات خاص این موسیقی می‏شوید. گستره بالای توجه به ادواتی چون؛ گیتار، پیانو، انواع ارگ و حتی سازهای کوبه‏ای قابل اعتناست.

این بضاعت و توان و استعداد یقیناً تاکنون مدنظر مسئولان فرهنگی شهرستان بوده و امید باشد. از همان منظر توجه به صنعت گردشگری و ترویج صنایع فرهنگی باید به موسیقی پاپ بیشتر توجه شود. این نوع موسیقی بهانه مطلوبی برای پر کردن اوقات فراغت متقاضیانش است. البته یقین باید در این مهم برابر قوانین و مقررات موجود رفتار کرد. با این همه تعداد بالای متقاضیان این رشته باید مدنظر مسئولان قرار بگیرد. به تعبیر برخی از کارشناسان، این نوع از موسیقی را باید موسیقی مصرفی روز بدانیم که زود همه‏گیر می‏شود. به همین تسلط دو فرزند دیارمان که این روزها در شبکه‏های اجتماعی مطرح هستند توجه فرمایید، این دو این روزها در سطح ملی نیز مطرح شده‏اند.

تنوع این موسیقی به حدی است که می‏توان به طور خاص برای آن مکانی تدارک دید و با مجهز کردنش به طور اختصاصی برنامه‏های برای پر کردن اوقات فراغت جوانان و نوجوانان و سایر علاقه‏مندان پیش‏بینی کرد. پیشنهاد می‏شود تا از فضای سینمای شهر در بازه‏های که پخش فیلم ندارند برای این مهم بهره گرفته شود. اگر مراکز مربوطه بتوانند سیستم‏های صوتی مناسب و قابل حملی را تدارک ببینند، می‏توان از گروه‏ها و افراد فعال در این حوزه در روستاها و محلات مختلف شهر و شهرک‏های اطراف هم دعوت به اجرای برنامه کرد. سالن‏های ورزشی، سالن‏های اجتماعات و هر جایی که بتواند پذیرای جمعیت با رعایت استانداردها باشد، بایسته است به این موسیقی و حتی سایر موسیقی‏ها اختصاص بیابد.

تعجب نکنید، شوق فعالان این رشته به حدی است که مهیای حضور در عرصه‏های مختلف، البته منوط به رعایت استانداردها و قوانین، برای اجرا هستند. برخی از چهره‏های موسیقی پاپ دیارمان دارای نام و شهرت در استان هستند و بعضاً در شبکه استانی نیز اجراهای داشته‏اند. در برنامه آوای برتر شاهد اهتمام یک گروه موسیقی به تلفیق ورزش و موسیقی پاپ بودیم. این مهم مناسب اجرا در فضاهای ورزشی و پارک‏ها و پردیس‏هاست. همین بحث تلفیق ورزش و موسیقی می‏تواند بهانه‏ای برای یک جشنواره و یا مسابقه ورزشی و هنری باشد. در هر حالا سپهر موسیقی کاشمر حرف برای گفتن بسیار دارد. عرصه خوبی برای پر کردن اوقات فراغت جوانان و نوجوانان است.

لازم به ذکر است که فعالان حوزه موسیقی به لطف اینترنت و شبکه‏های اجتماعی و گستره کافه‏ها و کافی‏شاپ‏ها با علاقه‏مندان و دوستدارانشان در ارتباط هستند. لابد متولیان حوزه فرهنگ دیارمان با اصطلاح موسیقی زیرزمینی آشنا هستند. بایسته است متولیان و مسئولان فرهنگی برای موسیقی به طور ویژه وقت بگذارند. هر روز شاهد مطرح شدن خواننده و سبک و آهنگی هستیم. این همه خواهان و هوادارانی در دیارمان دارند. افرادی این همه را تقلید می‏کنند و با علاقه فرا می‏گیرند. برابر قوانین شایسته است فضایی برای قد کشیدن و ابراز وجود اینان فراهم آوریم. برخی از حوزه‏های موسیقی در کاشمر به هر دلیل امروز خواهان کمتری دارد. هنوز تعداد فعالان موسیقی کلاسیک در کاشمر کم هستند. هنوز کسی برای اجرای سمفونی و اپرا در کاشمر گامی برنداشته است.

یقین شورای فرهنگی شهرستان گوشه چشمی به کارکرد اینترنت و شبکه‏های اجتماعی دارد. یقین اعضای متخصص و متعهد این شورا می‏دانند که دیگر چشمان و گوشی متوجه لوس‏آنجلس نیست. این روزها ذائقه موسیقیایی جوانان و نوجوانان و اقشار مختلف فرق کرده است. صحبت از آشنایی با موسیقی سایر نواحی و سایر ملل است. اینترنت و شبکه‏های اجتماعی و ماهواره بی‏واسطه افراد را با ساحت‏های مختلف موسیقی آشنا کرده و می‏کند. یقین اعضای شورای فرهنگی و متولیان فرهنگ شهرستان و مسئولان انجمن موسیقی شهرستان با انواع موسیقی‏های مطرح در شبکه‏های اجتماعی و اینترنت و ماهواره و صدا و سیما آشنا هستند. یک برنامه خندوانه به تنهایی سلیقه موسیقیایی ملت ایران را تحت تاثیر قرار داده است.

امید به دور از حُب و بُغض‏های سیاسی حواسمان به سلایق اقشار مختلف برای توجه به موسیقی باشد. کاش شاهدد باشیم که مسئولان فرهنگی گاهی در میان اهالی موسیقی حاضر شوند، گاهی به مراکز موسیقی شهرستان بروند، گاهی به کافی‏شاپ‏ها سری بزنند، گاهی در کنسرت‏ها و جشنواره‏ها حاضر شوند، گاهی موسیقی در کاشمر را رصد کنند، یقین متوجه تغییرات فراوانی در ذائقه موسیقی مردم می‏شوند. این تغییر ذائقه نیازمند توجه است. رعایت قوانین مدنظر همه بوده و هست و خواهد بود. موسیقی در هنر کاشمر از تئاتر تا تعزیه و از یک نمایشگاه هنرهای تجسمی تا یک آیین پیاده‏روی توان ایفای نقش دارد. این توان را باید جدی بگیریم و به نحو خاص و ویژه به ارتقای کمی و کیفی آن باید توجه کنیم. تا بخش بعدی بدرود.

 

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.