فرهنگ و هنر کاشمر در تبادل نظری ژورنالیستی (3)

اخبار ترشیز
Typography

رضا بی تقصیر 
با دوستی در یکی از شبکه‏های اجتماعی در باره مسایل فرهنگی شهرستان تبادل نظر می‏کردیم. از کارکرد شورای فرهنگ عمومی تا فضای فرهنگی شهرستان بحث شد. تاکید داشتم که شهرستان دارای امتیازات مثبت فراوانی در حوزه فرهنگی است.

آنچه می‏خوانید فرازهای از آن تبادل نظر است که طی چند شماره تقدیم حضورتان خواهد شد. این مختصر یک کار آکادمیک نیست. نگاهی ژورنالیستی است. از وجود شتابزدگی در این نوشتار عذرخواهم. سعی شد با نگاهی مثبت، مسایل مطرح شوند. بعض پیشنهادات هم مطرح شده است. امید در عرصه فرهنگ این مطالب در مجموعه‏های نظیر شورای فرهنگ عمومی مفید فایده افتد. در این قسمت به مقوله شعر و فیلم و عکس می‏پردازیم:

گلگشتی در باغ خیال شعر کاشمر:

کاشمر دیاری شاعرخیز و شاعر پرور است. نگاهی به تذکره‏ها و بیاض‏ها مبیین این ادعاست. در قرون مختلف شخصیت‏های متعددی از کاشمر (ترشیز) به عنوان زادگاه شعرای مهم دوره خود و ادوار قبل یاد کردند. برخی از اینان نظیر ظهوری ترشیزی در شبه قاره هند شهرت دارند. برخی چون کاتبی ترشیزی سعدی‏وار به سفر می‏رفت و در ایران دوران خود شهرتی داشت. غرض آن که کاشمر با شعر و شاعر بیگانه نبود. در دوران معاصر هم شاهد درخشش نامی چون علی اصغر داوری ترشیزی، حجت‏الله نبوی ثالث و شادروان مجتبی عبدالله نژاد هستیم. دیوان شعر بعض از شاعران متأخر در ایران و افغانستان و هندوستان منتشر شده است.

باید امیدوار بود که روزی تصحیح دیوان و نسخ موجود از اشعار شاعران متأخر به همت ادیبان و تحصیلکرده‏های دیارمان تصحیح و توسط انتشاراتی‏های شهرمان و استان منتشر شوند. نام و نشان برخی از  شاعران متأخر در بعض جاهای شهر دیده می‏شود. امید سردیس اینان هم در آن جاها نصب شود و الباقی نام‏ها هم صاحب نشان و اِلمان و نمادی در شهر و زادگاهشان بشوند. مثلاً روستای طرق زادگاه کاتبی ترشیزی است. چه عالی خواهد شد اگر در ورودی این روستا سردیسی و یادمانی از این شاعر نصب شود. هر روستا و آبادی باید در بزرگداشت مشاهیر و مفاخر و شاعرانش همت کنند.

شاعران معاصر اما در نشر آثارشان نسبت به متأخرین خوش‏شانس تر بودند. وجود سه انتشاراتی در شهرستان به نشر آثار بعض از این شاعران کمک  کرده است. البته برخی نیز در سایر نقاط کشور آثارشان را به زیور طبع آراستند. کاش مجموعه‏ای از این آثار در کتابخانه‏های دانشگاهی و کتابخانه‏های عمومی شهرمان قرار بگیرند. خوشبختانه چراغ شب شعر در بعض جاهای شهر روشن است. روزگاری جلسات شعرخوانی در شهرمان بیشتر بود. کیفیت بعضی از این نشست‏ها در خوراعتناست. کاش می‏شد این نشست‏ها را به آبادی‏ها هم برد. اهالی دیار کاشمر تعلق خاطر خوبی به شعر دارند.

شاید به خاطر همین تعلق خاطر است که شاهد حیات شعر آیینی در کاشمر هستیم. شادوران عاجل یکی از ستون‏های این شعر در کاشمر بود. کاش شاهد انتشار به سامان اشعار شاعران آیینی دیارمان باشیم. خوشبختانه در دیارمان در تمام نحله‏های شعری شاعر و شاعره داریم. از این نظر در کاشمر شاهد تنوع کم‏نظیری هستیم. حتی هستند شاعرانی که اشعارشان را به دو زبان منتشر کرده‏اند. باید قدردان این بضاعت در خور تحسین در شهرمان باشیم. شاعرانی هستند که به گویش کاشمری شعر می‏گویند. کار اینان از منظر مردم‏شناسی و فرهنگ عامه ستودنی است. و کاش آثار اینان از متقدم و متأخر منتشر شود.

برخی از شاعران دیارمان توفیق حضور در جلسات شعرخوانی در محضر مقام معظم رهبری را یافتند. کاش شاهد نشر اشعار این عزیزان در مراکز فرهنگی شهرمان باشیم. بعض از شاعرانمان دارای رتبه‏های خوبی در مسابقات شعر در مناسبت‏های مختلف هستند. کاش مجموعه این اشعار نیز در قالب کتابی منتشر شود. روزگاری شاعران عضو انجمن‏های ادبی هر از گاه مجموعه‏های از اشعار خوانده شده در نشست‏هایشان را منتشر می‏کردند. دیرگاهی است که این قبیل موارد اتفاق نمی‏افتد. کاش دوباره باب شود.

در این میانه برخی از شاعرانمان به خوبی در شهر مشهور شدند. نامشان با فرهنگ و هنر شهر عجین شده است. استاد علی اصغر داوری ترشیزی از این قبیل شاعران است. برخی از شاعرانمان ترانه‏سرایانی توانمند هستند. ترانه‏های امیرحسین نصیرپور در تهران خواهان فراوان دارد. برخی از خوانندگان با ترانه‏های وی گام در جاده شهرت گذاشته‏اند. مجموعه وزینی همچون شهرستان ادب در کاشمر رفت و آمد دارد و هر از گاه شاهد حضورشان در کاشمر هستیم. این امر هم ستودنی است.

در محافل دانشگاهی هم شاهد توجه نسبی به مقوله شعر و شاعری و برگزاری نشست‏های ادبی هستیم. برخی معتقدند در سپهر شهر کاشمر دو جریان سنتی و مدرن فعالیت می‏کنند. این پندار در گذشته شاید معنادار بود ولی اینک با هم ممزوج شده است. بسیاری از شاعران در هر دو حوزه شعر نو و کهن طبع آزمایی کرده و آثاری منتشر نموده‏اند. البته در بحث روشنفکری نگره‏های قابل رصد هست. برخی از شعرا علاقمند استفاده از مضامین مبتنی بر مدرنیته و مسایل روشنفکری در شعر خود هستند.

برگزاری جشنواره‏های در حوزه طنز و شعر طنز از نکات مثبت حوزه شعر کاشمر است. بخش خصوصی در قالب چند موسسه و مجموعه حضوری محسوس در حمایت از شعر دارد. حتی برخی از این مجموعه‏ها خود متولی بعض مراسم در این حوزه هستند. مجموعه فرهنگی مزار شهید مدرس هم در حد توانش در حمایت از شعر و شاعری ایفای نقش می‏کند. پیشنهاد می‏شود بحث برگزاری کارگاه‏های آشنایی با مکاتب و نظریه‏های ادبی برای شاعران و شعردوستان جدی گرفته شود.

خدا را شکر شاعران دیارمان با الفبای شعر نو و کهن آشنا هستند و یقین در بحث مضمون‏یابی اهل نکته‏سنجی هستند. امید نهادهای متولی مسایل فرهنگی توجه ویژه‏ای به دغدغه‏های نازک خیال این حوزه داشته باشند و رفع مسایل و مشکلات ایشان را وجه همت خود سازند. شاید یکی از اصلی‏ترین دغدغه اینان توزیع کتاب و آثارشان باشد. امید کتابخانه‏ها بودجه در خوری برای خرید آثار ایشان داشته باشند. امید شاهد برگزاری انواع مسابقات، جشنواره‏ها، بزرگداشت‏ها و پاسداشت شاعران باشیم.

چشم در چشم فانوس خیال کاشمر:

به زعم نگارنده عکس و فیلم در کاشمر دو وجه دارد. یکی وجود استعدادها و نیروی انسانی مجرب و کاربلد است و دیگری وجود فرزندانی از خطه کاشمر است که در مشهد و تهران در حوزه فیلم و عکس توانسته‏اند به چهره‏های مطرحی تبدیل بشوند. از مهمترین این اشخاص می‏توان به محمد خزاعی فدافن، احمد کاوری و خانواده هنرمند اسکندری اشاره کرد. ایجاد ارتباط بین این دو وجه آرزوی نگارنده است. با این مقدمه بایسته از در ابتدای سخن خسته نباشیدی به فعالان این حوزه در کاشمر گفت.

وجود دفتر نمایندگی انجمن سینمای جوان در کاشمر یک اتفاق حسنه است. این دفتر می‏تواند موتور محرک خوبی برای وقایع مطلوب در عالم عکس و فیلم در جمع علاقه‏مندان به این حوزه باشد. اگر در این راستا گام برداشته است باید تحسین شود و اگر این مهم را وجه همت خود نکرده است امیدواریم به این مهم توجه ویژه داشته باشد. اذهان و افکار عمومی از دوران پیروزی انقلاب اسلامی به این سو شاهد برپایی انواع نمایشگاه‏های عکس با مضامین انقلابی و ارزشی در سطح شهرستان بود.

 عکس رسانه موثری برای معرفی سوژه به افکار عمومی است. کاش کاشمر بانک عکس بر اساس یک کرونولوژی برای موضوعات مختلف داشت. با این همه باید اذعان کرد که هنرمندان عکاس کاشمری در عرصه این هنر خوش درخشیده‏اند. در دهه‏های اخیر در روزگار نبود دوربین‏های دیجیتال شاهد همت برخی از دوستداران هنر عکاسی بودیم. برخی از آنان در عصر دوربین‏های دیجیتالی هنوز هم فعال هستند. کاش بانک اطلاعاتی عکاسان کاشمر از گذشته تاکنون تهیه شود.

 برگزاری نمایشگاه‏های فردی و جمعی این عکاسان هنرمند از جمله رخدادهای مهم هنری شهرستان در ادوار مختلف بود. خوشبختانه برگزاری ادواری این قبیل نمایشگاه‏ها همچنان در کاشمر مرسوم است. یکی از عکاسان در صحبتی با نگارنده از همتش برای انتشار اولین کتاب عکس کاشمر با محوریت جاذبه‏های طبیعی منطقه و به تعبیری حوزه اکوتوریسم خبر داده است. کاش بخش خصوصی و موسسات فرهنگی انتشار این قبیل کتب را وجه همت خود سازند. آیندگان مشتاق دیدن امروز ما هستند.

نصب عکس‏های عکاسان دیارمان در اندازه‏های مختلف در قاب‏های شکیل در بعض مراکز عمومی نظیر تامین اجتماعی حرکتی در خور تحسین است. کاش مسئولان طراز اول شهرستان از این قبیل موارد حمایت کنند و مقدمات نصب این تصاویر را در روستاها و نقاط مختلف شهر فراهم آورند. این کار کاشمری‏ها را با زیبایی‏های کاشمر آشنا می‏کنند. برخی از این تصاویر در عمل کارت پستال‏های برای معرفی کاشمر از منظرهای مختلف هستند.

تعدادی از عکس‏های عکاسان هنرمند دیارمان در حوزه تصویر شهدا و برخی از آثار شهرستان، بر روی کاشی جا خوش کرده و قاب‏های زیبایی بر دیوار بعض نقاط شهر ایجاد کرده‏اند. بعض تصاویر هم در قالب بنرهای شکیل در بعض جاهای شهر خودنمایی می‏کنند. این همه برای شهری که مدعی مطرح بودن در حوزه گردشگری است بسیار ستودنی می‏باشد. کاش این تصاویر در مراکز آموزش عالی و مدارس و مجموعه‏های فرهنگی هم به فراخور و با توجه به دغدغه‏های هر مجموعه نصب شوند.

روزگاری در کاشمر شاهد برگزاری مسابقات فیلم و عکس بودیم. توجه به این مهم چه در حوزه عکاسی با موبایل و چه در عکاسی حرفه‏ای امری ضروری در تشویق هنردوستان به عکاسی است. هر مسابقه حرکتی برای استعدادیابی است. کاش کاشمر صاحب جشنواره‏ای بومی در حوزه فیلم و عکس شود و کاش این جشنواره بعد مدتی استانی و حتی ملی شود. هر چه هست هنر عکاسی در کاشمر تنفس خوبی دارد. می‏توان نفس کشیدن این هنر را بهتر هم کرد.

فضا برای عکاسی صنعتی در کاشمر فراهم است. وجود چندین رسانه محلی و پایگاه خبری در کنار شبکه‏های اجتماعی عرصه خوبی برای بالندگی عکاسی اجتماعی فراهم کرده است. کافی است انجمن سینمای جوان شهرمان با دقت نظر بیشتری به مسایل عکاسان و حوزه عکس توجه کند. حوزه فیلم هم در کاشمر ساحتی ستودنی دارد. این روزها حال این رشته در کاشمر نسبتا خوب است. بضاعت کاشمر در این هنر مطلوب است. حداقل می‏توان گفت استعدادهای این رشته دارای خلاقیت و ابتکارات خوبی هستند.

فیلم مستند در کنار فیلم قصه‏گو در کاشمر مورد توجه قرار گرفته است. این روزها مستندهای مصطفی سیدی در شبکه استانی و برنامه پر مخاطبی چون ماه عسل پخش می‏شود. روزگاری هنرمندان  کاشمری فعال در حوزه فیلم کوتاه در جشنواره فیلم‏های صد ثانیه‏ای خوش درخشیدند. حالا که شهرمان سینما دارد باید امیدوار بود که جشنواره‏های فیلم کوتاه و یا مستند و یا هر گونه دیگر در کاشمر برگزار شود. در ابتدای این بخش از توانمندی هنرمندان بومی و کاشمری‏های مقیم سایر جاها که در فیلم و عکس دستی دارند، نوشتم.

 بایسته است پیوندی میان این دو وجه ایجاد شود تا شاهد ارتقای کمی و کیفی حوزه فیلم و عکس در کاشمر باشیم. چه عالی خواهد بود با پیوند میان آن دو وجه، همزمان با جشنواره‏های استانی و ملی شاهد پخش آثار برگزیده آنها در کاشمر باشیم. چه خوب خواهد شد اگر کاشمری‏های صاحب نفوذ در رده استانی و ملی انجمن سینمای جوان کاشمر را از نظر تجیهزات غنی سازند. در صورت وحدت میان این وجوه می‏توان افق مطلوبتری را فراروی فیلم و عکس کاشمر رقم زد.

نگارنده این سطور روزگاری در همین نشریه با توجه به این مهم که کاشمر مشهد شهید مدرس است، پیشنهاد کرد که این دیار برگزار کننده جشنواره فیلم و عکس تاریخ معاصر باشد. مزار شهید مدرس در صورت حمایت آستانقدس رضوی قابلیت ملی کردن این جشنواره را دارد. لازم است هنرمندان عکاس و حوزه فیلم این مهم را در اتاق فکر خود برنامه ریزی و پروپوزال مربوطه را به شورای فرهنگ عمومی شهرستان تحویل دهند تا از سوی مسئولان ارشد شهرستان به عنوان یک مطالبه در آستانقدس رضوی مطرح شود.

این مهم کاری است که به طور قطع در صورت وحدت آن دو وجه مورد نظر باعث اعتلای بیشتر فیلم و عکس و حوزه‏های هنری مختلف کاشمر خواهد شد. در حوزه گردشگری نیز می‏توان این پیشنهاد را مطرح کرد. جشنواره‏ای در این حوزه باعث مطرح شدن کاشمر در این صنعت در سطح استان و کشور خواهد شد. کافی است به استعدادهای دیارمان اعتماد کنیم. این جشنواره می توان آیتم‏های مختلفی از طبیعت‏گردی تا صنایع دستی و از میراث فرهنگی تا آداب و رسوم را شامل شود. کافی است کمی برنامه‏ریزی کنیم.

 کاشمر برای پیشرفت نیازمند توجه هنرمندان است. هنرمندان برای این مهم حرفی ندارند. باید سازوکاری مناسب برای این مهم فراهم شود. یک اتاق فکر در این حوزه می‏تواند کاشمر را در رده استانی و حتی ملی بیش از پیش مطرح سازد. در پایان توجه به این حوزه بار دیگر بر ضرورت ایجاد ارتباط میان عناصر هنری کاشمر و هنرمندان کاشمری مقیم سایر جاها تاکید می‏شود. هر تلاشی برای توسعه کاشمر نیازمند فیلم و عکس از منظر هنر است. باقی بقایتان.

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.