مدیریت بحران در کاشمر و دعای خیر مردم

اخبار ترشیز
Typography

رضا بی تقصیر

سیل به معنی طغیان کردن آب، زیر آب رفتن گستره‌ای از زمین و طوفانی شدن می‌باشد. در خلال یا پس از یک بارندگی شدید، مقدار دبی رودخانه به سرعت افزایش یافته و در نتیجه آب از بستر عادی خود سر ریز و دشت سیلابی و مناطق اطراف را در بر می‌گیرد. بزرگی سیل‌ و تکرار آن در طول زمان تابع شدت بارندگی، نفوذپذیری زمین و وضع توپوگرافی منطقه است. سیل زمانی رخ می‌دهد که خاک و پوشش گیاهی یک منطقه توانایی جذب کامل آب را نداشته باشد. در این زمان حجم آب به صورت غیرقابل کنترل از طریق کانال‌های رودخانه‌ای یا حفره‌های طبیعی یا مخازن آب دست‌ساز بشر، ریزش می‌نماید.

بارندگی‏های فروردین ماه آزمونی برای سنجش مقوله مدیریت بحران در کاشمر بود. در ابتدای این مقال آرزومندیم دیارمان اسیر و دچار هیچ خادثه غیرمترقبه‏ای نشود. امیدواریم سیل و آبگرفتگی در تقدیر این شهرستان و اطراف آن و سطح کشور دیده نشود. سيل در حقيقت افزايش ارتفاع آب رودخانه و مسيل و بيرون زدن آب از آن و اشغال بخشي از دشت‌هاي حاشيه رودخانه مي‌باشد كه مي‌تواند با غرقاب نمودن منطقه باعث وارد آمدن خسارات بر ساختمان و تاسيسات عمومي شده و تلفات انساني و دامي به همراه داشته باشد. در مواردي نيز سيل مي‌تواند ناشي از افزايش سطح آب درياچه و يا دريا باشد.

در هنگام بارش باران و برف، مقداري از آب جذب خاك و گياهان مي شود، درصدي تبخير مي‏شود و باقيمانده جاري شده و رواناب ناميده مي‏شود. سيلاب زماني روي مي‏دهد كه خاك و گياهان نتوانند بارش را جذب نموده و در نتيجه كانال طبيعي رودخانه كشش گذردهي رواناب ايجاد شده را نداشته باشد. بطور متوسط تقريبا 30 درصد بارش به رواناب تبديل مي‏شود.  باران‌های سنگین، شیب‌های زیاد، تخریب سدها، وجود طوفان و دخالت انسان در طبیعت، از دیگر عوامل مهم در بروز سیلاب است.  احياء جنگل‏ها، احداث سيل بندها، سدها، مخازن و كانال‏هاي سيلاب از جمله روش‏هاي اصلي مهار سيلاب مي‏باشند.

میزان آمادگی هر منطقه برای مقابله با سیل بستگی به میزان شدت این حوادث دارد. آمادگی ما به این باز می‌گردد که چقدر توانستیم زیرساخت‌های خود را ارتقا دهیم. مهم‌ترین موضوع این است که چطور می‌توانیم پیشگیری کنیم و میزان ریسک و خطرات را کاهش دهیم. در زمان بروز سیل مردم بهتر از همه می‌توانند به خودشان کمک کنند، البته به شرط اینکه مردم منطقه آموزش‌های لازم را دیده باشند. باید شرایط لازم در ساخت‌وسازها رعایت شود. مقاوم‌سازی ابنیه و مراکزی که در زمان حوادث و بحران کار هدایت،‌ حمایت، فرماندهی و درمان را بر عهده دارند در اولویت است.

مقاوم‌سازی بافت‌های فرسوده در شهرها و روستاهای شهرستان مهم است. آیین نامه‌های خوبی برای ساخت‏و‏ساز خانه‌های مقاوم داریم، اما مسأله این است که آنها را رعایت نمی‌کنیم و این موضوعی است که به آحاد مردم و تک تک آنها باز می‌گردد. باید بپذیریم که در خیلی جاهای شهرستان اهالی در خانه‌های غیراستاندارد زندگی می‏کنند. یقیناً دستگاه‌های پیش‌بینی‏کننده مدام در حال رصد وقوع سیل هستند و احتمال‏سنجی‏های لازم را اعمال می‏کنند. در خلوت خود کمی اوضاع شهرستان را بررسی کنیم، در گذر زمان  به چه میزان سیل و سیلاب را مدیریت کردیم؟

آیا توجه مسئولان مربوطه به مقوله آبخيزداري و مديريت كاربري اراضي درست و استاندارد و منطبق بر مسایل منطقه بوده است؟ آبخيزداري و مديريت كاربري اراضي در واقع نقش پيشگيري سيلاب را در محلي كه بارش نازل مي‏گردد برعهده دارد و تا قبل از تشكيل آبراهه‏هاي بزرگ و توليد رواناب و رسوب قابل ملاحظه قاعدتاً با مشكلات و هزينه كمتري قابل كنترل خواهد بود. یکی از مشکلات در این بارندگی‏ها تصرف حریم رودخانه بود که منجر به مشکلات و خساراتی شد. دستگاه‏های متولی باید برخورد لازم را در این زمینه داشته باشند.

دستگاه‏های متولی براساس قانون نباید بگذارند که در حریم رودخانه‏ها ساخت‏وسازی صورت گیرد و یا اگر هم در حال حاضر ساخت‏وسازی صورت گرفته، برخورد قانونی شود. بی‌رویه بودن ساخت‌وسازها، از بین رفتن قنوات، از بین رفتن چشمه‌ها، تنگ‌شدن مسیر رودخانه‌ها و عدم اجرای زیرساخت‌های جدید از عواملی است که به مخرب شدن هر سیل احتمالی منجر خواهد شد. مهم‌ترین راهکار درست‏کردن زیرساخت‌هاست. باید به منابع  طبیعی، رود‌ها، نهرها و... که جریان آب به‌طور طبیعی در طول قرن‌ها در آنها در حرکت بوده است، بها دهیم.

یقیناً سیستم مدیریت بحران کاشمر، دارای بهترین سامانه هشدار عمومی است. برای جامعه هنوز سطوح هشدار و آماده‌باش به طور رسمی تعریف نشده است. بایسته است آموزش‌های لازم به مردم ارائه شود. امید سیستم‌های لازم برای این که هشدار به سمع افرادی که در معرض خطر هستند، برسد وجود داشته باشد. در کاشمر به عنوان شهری که شهره به شهر ایمن است، شایسته است بحث پیشگیری جدی گرفته شود. نیازمند ارتقای سطح فرهنگ ایمنی در جامعه هستیم و این ارتقای فرهنگ اول باید از مدیران جامعه شروع شود و متعاقب آن و در بُعد مردمی نیز باید از مهدکودک‌ها، مدارس،‌ دانشگاه‌ها و منازل آموزش‌ها صورت گیرد.

شهرستان کاشمر نیازمند طرح آمایش و ساماندهی بستر و حریم رود‏ها و انهار و کال‏هاست. خوشحالیم که توانمندی‏های خوبی در شهرستان در بحث مدیریت بحران وجود دارد. امیدواریم ستاد مدیریت بحران شهرستان با تمام توان در طی سال 1398 به رصد کاشمر از منظر مطالعه بحران‏های مختلف بپردازد. وجود فرودگاه شرکت کاویان پرواز شرق بضاعت قابل اعتنایی برای مدیریت بحران‏های احتمالی است. امید مراکز آموزش عالی عصای دست ستاد مدیریت بحران شهرستان باشد. برای فرهنگ‏سازی به منظور افزایش آگاهی مردم در تقابل با بحران‏ها نیازمند هماهنگی‏های بین بخشی هستیم.

در واقعه سیل درواز قرآن شیراز شاهد طرح اصطلاح سیل انسان‏ساخت بودیم. به سیلی که توسط فعالیت‌های انسانی ایجاد بشود و یا این فعالیت‌ها آن را تشدید کند، سیل انسان‌ساخت می‌گویند. امیدواریم شهرستان کاشمر در حال و آینده این پدیده را به خود نبیند. برای عدم تحقق این مهم در کاشمر یقیناً نیازمند مدیریت بحرانی هستیم که اصل را بر پیشگیری بگذارد. در این میان یادمان نرود که بحران در زمان وقوع اعتنایی به خطوط سیاسی و مسایل جناحی ندارد. شایسته است همه با هم در کنار هم به مقابله با بحران‏های ارضی و سماوی برویم. امید کاشمر رنگ بحران به خود نبیند.

 

 

 

 

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

بار گذاری نظرات قدیمی تر
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.