صنایع دستی راهکاری برای پیشرفت پایدار کاشمر

اخبار ترشیز
Typography

رضا فدافن

نمی‏دانم روز جهانی صنایع دستی در کاشمر چه خبر بود؟ لابد دفتر نمایندگی میراث ‌فرهنگی، صنایع‌ دستی و گردشگری برنامه‏های برای بزرگداشت این روز داشته است. هر کاری که کرده باشند، به سهم خود به این دفتر نمایندگی و فعالان بزرگداشت این روز خسته نباشید عرض می‏کنم.

و اما بعد. به نظر شما کاشمر چه صنایع دستی دارد؟ هر کدام به علایق و اطلاعاتی که داریم، پاسخ‏های به این سئوال خواهیم داد. یقین بعض پاسخ‏ها مشترک است. همه به قالی‏بافی اشاره خواهند کرد. یحتمل برخی صنایع دستی شهرهای مختلف را که در کاشمر هم رواج دارند، مدنظر دارند.

مقصود آن که کاری پژوهشی در راستای احیای صنایع دستی خاص این منطقه انجام نشده است. کاری در راستای شناسایی صنایع وارداتی به کاشمر هم انجام نشده است. حسن این کار استفاده از بضاعت موجود در حوزه کارآفرینی و اشتغالزایی و تولید ثروت است. یادمان نرود کاشمر دارای چهار بقعه زیارتی است که به راحتی می‏توان در جوار هر یک سوغات ‏سرایی با محورت صنایع دستی ایجاد کرد. برخی مدعی هستند که سالانه سه میلیون و نیم نفر به کاشمر سفر می‏کنند. این عده چه شناختی از صنایع دستی کاشمر دارند؟ این عده به چه میزان از صنایع دستی کاشمر در وضعیت فعلی خرید می‏کنند؟

علی‌اصغر مونسان معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان میراث ‌فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری تاکید دارد که؛ «صنایع‌ دستی ایرانی شامل دانش صنعتی و نیز دانش هنری است و تلفیق این دو دانش با سنت‌های زیبای ایرانی باعث خلق آثار بسیار زیبا شده است. صنایع دستی پیش‌تر به‌عنوان آثار فاخری شناخته می‌شد که برای دکوراسیون از آن‌ها بهره می‌بردیم، اما اکنون شاهد ورود صنایع‌دستی به زندگی روزمره مردم هستیم. صنایع ‌دستی به یکی از بخش‌های اقتصادی کشور تبدیل شده و به تولید اشتغال و رونق اقتصادی و درآمدزایی در کشور کمک می‌کند.»

به نظر شما این تعاریف و تعابیر در حوزه توجه به صنایع دستی کاشمر  جاری و ساری است؟ مونسان اشارات جالبی به ارزش اقتصادی صنایع دستی داشته و گفته است: «سال گذشته از مبادی رسمی کشور، 289 میلیون دلار صادرات صنایع‌دستی انجام شد و 300 میلیون دلار نیز صادرات چمدانی داشتیم با این‌ حال به‌دنبال صادرات 2 میلیارد دلاری صنایع‌دستی هستیم. در حوزه صنایع‌دستی با اعتباری بین 50 تا 70 میلیون تومان می‌توان برای یک نفر شغل ایجاد کرد اما این رقم در سایر بخش‌های مختلف از جمله حوزه صنعت بیش از 500میلیون تومان برای هر نفر است.»

بد نیست بدانید این مسایل را مونسان در آیین افتتاح گذر صنایع دستی در خیابان استاد نجات‌الهی تهران در روز جهانی صنایع دستی بیان کرده است. این گذر با همکاری شهرداری ایجاد شده است. چرا در کاشمر این چنین گذری نداریم؟ امیدواریم مدیریت شهری و شورای اسلامی شهرمان دفتر نمایندگی میراث‌ فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری را در این مهم یاری کنند.  از دیگر سو پویا محمودیان معاون صنایع‌دستی سازمان میراث‌ فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری کشور، در نشست خبری به مناسبت فرارسیدن روز جهانی صنایع ‌دستی گفت:

 «در سال گذشته موفق به ایجاد 58 هزار و 357 شغل شدیم و در حوزه ارائه تسهیلات خصوصاً تسهیلات روستایی نیز به‌منظور ایجاد فرصت‌های شغلی اقدامات چشمگیری انجام شده است. در خصوص بیمه هنرمندان صنایع دستی با صندوق بیمه روستایی و عشایری مذاکره کردیم و 4 هزار نفر در حوزه صنایع ‌دستی روستایی با استفاده از ظرفیت‌های این صندوق بیمه شده‌اند. این در حالی است که در موضوع بیمه هنرمندان صنایع ‌دستی شهری نیز بعد از یک توقف پنج ساله، 812 هنرمند سال گذشته بیمه تأمین اجتماعی شده‌اند و امسال به‌شدت تلاش می‌کنیم تا دغدغه بیمه هنرمندان صنایع‌ دستی را رفع کنیم.

در حوزه تسهیلات نیز با توجه به تفاهم‌نامه‌ای که با بانک گردشگری داشتیم، موفق شدیم تسهیلات با نرخ  10درصد در اختیار هنرمندان صنایع ‌دستی قرار دهیم.» آیا کاشمر سهمی از این موارد دارد؟ امید که داشته باشد. امید که فعالان صنایع دستی شهرستان دغدغه بیمه نداشته باشند و امید مسئولان شهرستان بحث اشتغالزایی ناشی از توجه به صنایع دستی را در اسناد فرادستی شهرستان لحاظ کنند. زمان آن رسیده است که سند توسعه شهرستان توجه ویژه‏ای به مقوله صنایع دستی داشته باشد. برای این کار کافی است کارگروهی متشکل از خبرگان بومی و محققان مراکز آموزش عالی پیگیر این مهم باشند.

 محمودیان معاون صنایع ‌دستی سازمان میراث ‌فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری کشور در ادامه صحبت‏های که مورد اشاره قرار گرفت، تاکید داشته است که ورود صنایع‌ دستی غیرایرانی به کشور ممنوع است؛ «سال گذشته همچنین ورود رسمی کالای صنایع ‌دستی غیر ایرانی ممنوع شد که این اقدام با هدف حمایت هرچه بیشتر از تولید کالای ایرانی صورت گرفت. ضمن این‌که با هدف مقابله با قاچاق صنایع ‌دستی نیز دستورالعمل مقابله با قاچاق صنایع ‌دستی تدوین شد». عدم ورود صنایع ‏دستی غیر ایرانی به کشور کمک موثری به فعالان صنایع‏دستی در کشور است. امید شاهد تحقق این مهم در کاشمر هم باشیم.

چه زیباست در جوار بقاع متبرکه و سطح شهرستان اثری از سوغات چینی نباشد. امید مسئولان شهرستان گام‏های موثری برای تجاری ‌سازی صنایع ‌دستی کاشمر بردارند. این مهم در دستور کار سازمان میراث ‌فرهنگی، صنایع‌ دستی و گردشگری کشور قرار دارد. به عنوان مثال این سازمان در قراردادی با ایران خودرو متعهد شده است؛ در تولید جلد قرآن‌های درون خودروهای تولیدی ایران‌خودرو از سوزن‌دوزی‌های بلوچ استفاده کند. در مورد دیگری این سازمان با توجه به ظرفیت روستای جهانی خراشاد در خراسان جنوبی که به‌عنوان روستای جهانی توبافی (حوله بافی) ثبت شده است، طی قراردادی با دو استان منعقد کرده که حوله‌های احرام این استان‌ها امسال از این روستا تهیه شود.

 این دو مثال باید در بحث تجاری سازی صنایع ‏دستی، وجه همت مسئولان شهرستان قرار بگیرد. برای تحقق بحث تجاری سازی باید به همان موضوع مطروحه در صدر مطلب اشاره کرد؛ باید صنایع‏ دستی شهرستان اعم از سنتی و بومی در کنار صنایع‏دستی وارداتی شناسایی شوند. صنایع‏ دستی کشور دارای جشنواره ویژه‏ای با عنوان جشنواره فجر هستند. نمی‏دانم کاشمر در این جشنواره و یا موارد مشابه حضور دارد یا نه؟ فرض بر حضور می‏گیریم. امید این قبیل موارد منتج به مطرح شدن کاشمر در حوزه صنایع ‏دستی بشود. در حال حاضر شاهد ثبت؛ میبد به‌عنوان شهر جهانی زیلوبافی، آباده به‌عنوان شهر جهانی منبت و روستای خراشاد به‌عنوان روستای جهانی توبافی هستیم.

 امید کاشمر هم در مواردی نظیر فرت‏بافی موفق به ثبت جهان بشود. نکته قابل تأمل در استفاده از ظرفیت‏های صنایع ‏دستی توجه به حوزه تولید اسباب‏ بازی است. آیا این بضاعت در کاشمر هم موجود است؟ پاسخ را باید در آمایش صنایع‏دستی کاشمر باید جستجو کرد. اگر آمایش صنایع ‏دستی در سرزمین کاشمر به سرانجام برسد و نقشه راهی برای این حوزه تهیه گردد می‏توان مباحثی چون؛ ایجاد سوغاتسرا، تجاری سازی صنایع ‏دستی، برگزاری انواع جشنواره‏ها، تجلیل از پیشکسوتان، برگزاری تورهای کارگاهی، نصب کاشی ماندگار و... غیره را پیگیری کرد.

 می‏توان پویشی ویژه معرفی صنایع ‏دستی کاشمر را در اینترنت و شبکه‏های مجازی راه‏اندازی کرد. در این راستا پویش«من کاشمری‏ام، صنایع دستی کاشمر را دوست دارم» پیشنهاد می‏شود. کاش یک سامانه اینترنتی ویژه این پویش هم ایجاد شود. کاشمر برای این قبیل امور نیازمند همتی ورای مسایل سیاسی و حب و بغض‏های مرسوم است. امید بحث ایجاد گذر صنایع ‌دستی در کاشمر جدی گرفته شود. این گذر پاتوق و خیابان هنری شهر خواهد بود و تلاشی برای جذب هرچه بیشتر گردشگر محسوب می‏شود. کاش طرح خرید تضمینی محصولات صنایع ‌دستی در کاشمر مورد بررسی قرار بگیرد.

 کاش چهره‏های مطرح شهرستان در حوزه‏های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و ارباب صنایع و مدیران ارشد و معتمدین  متنفذین خود را مقید به استفاده از محصولات متنوع صنایع‏ دستی بکنند و در عمل سفیران فرهنگی برای فرهنگ‏سازی در امر استفاده از این تولیدات باشند. مردم حواسشان هست که چهره‏های مطرح شهرستان چه علایقی دارند و سعی می‏کنند تبعیت کنند. یادمان نرود محصولات صنایع‌دستی کاشمر بیانگر هویت فرهنگی دیارمان است. امید در سال رونق تولید شاهد توجه عملی به صنایع‏دستی کاشمر باشیم. برای تحقق این امیدها نیازمند یک خرد جمعی در کاشمر هستیم.

یادمان نرود  به تعبیر مونسان معاون رئیس جمهور؛« بیستم خرداد مصادف با دهم ژوئن، روزی خاص و بسیار مهم در تقویم جهانی است که بر گرامیداشت یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای فرهنگی ملت‌ها تاکید می‌کند. روزی  که صنایع ‌دستی را به مثابه رویش روح خلاقانه بشر در جلوه‌های هنر و صنعت پاس می‌دارد و بر دست‌آفریده‌های انسان به عنوان نمادی از تمدن، مهر اصالت می‌زند. صنایع ‌دستی یکی از ارکان تولید در سرزمین‌های گوناگون به‌ویژه ایران بوده که ضمن رفع نیازهای مادی، اساسی‌ترین اسلوب‌ها و موازین آموزش، فرهنگ و نوع زیستن را نیز تبیین نموده و قدرت ارتباطی سرشاری را از طریق تولید و بسط تجارت، در طول تاریخ نصیب جوامع کرده است».

امید در کاشمر شاهد؛  ارتقای جایگاه صنایع‌دستی، تقویت ارتباط میان هنرمندان صنایع‌دستی ، تشویق، یاری‌رسانی و ارائه مشاوره به فعالان این بخش در حیطه شیوه‌های درآمدزایی، کاربردی و به‌روزکردن صنایع‌دستی در عین حفظ میراث گذشتگان و استفاده از فناوری‌های مدرن در راستای دستیابی به بازارهای جدید باشیم. یادمان نرود صنایع دستی در منازل هم قابل پیگیری است. یادمان نرود این هنرها باید به آیندگان هم منتقل شود. امید روزی روزگاری شاهد ایجاد موزه صنایع دستی کاشمر باشیم. آیندگان امروز ما را به قضاوت خواهند نشست. امید روسپید باشیم.

 

 

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.