زندگی سگی، سگان ولگرد و دیگر هیچ

اخبار ترشیز
Typography

 

رضا فدافن

همین چند روز قبل در یکی از خیابان‏های قدیمی شهر متوجه عبور سگی از عرض خیابان می‏شوم. صحنه عجیبی است. عابران آن سو و این سوی خیابان از دیدن این صحنه کمی در هراس و تعجب هستند. راننده‏ها هم دقت دارند با سگ برخورد نکنند. سگ به سمت میلانی می‏رود. برای خرید وارد مغازه‏‏ای می‏شوم.

  چند مشتری در حال صحبت هستند. یکی به دیگری می‏گوید؛ «یادش به خیر روزگاری جمع‏آوری سگ‏های ولگرد، متولی داشت!». سخنش عجیب است. به یاد می‏آورم چند سال قبل، یک روز صبح زود شاهد حضور چند سگ را در یکی از میادین شهر بودم، عکسی گرفتم و برای یکی از فعالان حوزه مدیریت شهری فرستادم.

حواسم به گفتگوی دو مشتری در باره سگ‏های ولگرد است که یکی از دوستان برای خرید وارد می‏شود. متوجه سوژه بحث دو مشتری دیگر می‏شود. نگاهم می‏کند. از آن نگاه‏های خاص و پر توقع همیشگی نثارم می‏کند. در پیاده‏رو متذکر می‏شود که؛ «هی فلانی یه چیزی بنویس در این باره!» و شروع می‏کند به واگویه کردن چند نکته در باره سگ‏های ولگرد. اطلاعات خوبی دارد. جز گوش دادن چاره‏ای ندارم. قول می‏دهم در این ستون واگویه‏هایش را درج کنم. هر دو عجله داشتیم. دوست داشتم برایش بگویم که هر سال یکی دو یادداشت در این باره نوشتم.دوست داشتم به او بگویم بحث جولان سگ‏های ولگرد را نوشته‏ایم.

 از ترس بانوان و کودکان از این جولان هم نوشته‏ایم. نوشته‏ایم که مردم از بیماری هاری می‏ترسند. حتی دوست داشتم به او بگویم که در باره پدیده گرگاس به عنوان حیوانی حاصل از جفت‏گیری سگ و گرگ هم نوشته‏ایم و نوشته‏ایم که گرگاس یک تهدید برای محیط زیست کاشمر است. ولی نشد که این همه را برایش در پیاده‏روی مجاور آن مغازه تشریح کنم. هر یک از ما در باره سگ‏های ولگرد در شهر و روستاها چیزهایی در ذهن دارم. دیده‏ها و شنیده‏هایی داریم. خاطرات خود را در باره این موجود در جاهای مختلف نقل کردیم و یا خاطرات دیگران را شنیدیم و بسان همیشه تحلیل خود را بیان و تحلیل‏های سایرین را گوش کرده‏ایم.

نگارنده نیز بسان شما بارها شاهد تردد سگ‏های ولگرد در جاهای مختلف شهر و چند آبادی اطراف شهر بوده است. در مسیر بولوار مشجر سید مرتضی (ع) هر از گاه در وقت رفتن به محل کارم شاهد گذر تعدادی سگ از این سو به آن سو هستم. یقین بحث اتلاف یا نگهداری سگ‏های ولگرد برای مدیریت شهری یا هر نهاد مربوط به این موضوع، یک دغدغه است. با علم بر این مهم که بحث رسیدگی به سگ‏های ولگرد در دستور کار ارکان مدیریتی شهرستان قرار دارد، باز هم استدعا می‏شود حضرات بیش از پیش به این مهم توجه کنند. یقین اکیپ‏هایی حواسشان به جولان سگ‏های ولگرد هست.

بعید است حواس سگ‏های ولگرد به دوربین‏های پایش تصویری و جاهای مختلف باشد. کافی است هر از گاه این دوربین‏ها مثلاً در همین مسیر مشجر بولوار سید مرتضی (ع) بررسی و رصد شود. یقین آن وقت مفهوم جولان سگ‏های ولگرد بهتر از قبل درک خواهد شد. شاید این سوال مطرح شود که با سگ‏های ولگرد چه باید کرد؟ سازوکارها مشخص است. بحث اتلاف به نوعی تبدیل به عقیم‏سازی شده است. هر چه هست قوانینی برای این موضوع وضع شده است. یقین مدیران ارشد شهرستان در تقابل با پدیده سگ‏های ولگرد همت عالی دارند. بد نیست نگاهی به تعریف سگ ولگرد داشته باشیم.

 سگ ولگرد به سگی گفته می‌شود که آزادانه زندگی می‌کند. این اصطلاح شامل انواع سگ‌های؛ رمیده، سگ بدون صاحب، سگ خیابانی شهری و روستایی، سگ دهکده و همین طور سگ‌هایی که صاحب آنها اجازه بیرون رفتن آزادانه را به آنها می‌دهد، می‌شود. از تعبیر سگ روستایی متعجب نشوید، سگ روستایی سگی است؛ گرچه صاحب ندارد اما همیشه یا اغلب اوقات در یک سکونتگاه خاص روستایی اقامت دارد. آنها وحشی یا رمیده  نیستند یعنی خلق‌وخوی رام خود را حفظ کرده‌اند. واقعیت تلخ آن است که تعداد سگ‏های ولگرد در نواحی شهری و روستایی شهرستان‏مان به هر دلیل در حال افزایش است.

پیشنهاد می‏گردد مدیران شهری و روستایی دیارمان برای برخورد با سگ ولگرد الزاماً به سگ‏کشی فکر نکنند. باور کنید شلیک یک گلوله حواشی خاص خود را دارد. امید روزی قوانین از روی کاغذ اخذ و جامع عمل بر تنشان شود. در دستورالعمل‏های موجود اهدافي چون؛ کنترل بیماری‏های قابل انتقال بین حیوان و انسان از طریق شناسایی کانون تجمع سگ‏های ولگرد و کنترل جمعیت آنها با انتخاب روش مناسب و ارتقای سطح آگاهی‌های عمومی درخصوص رعایت اصول بهداشتی در مواجه با حیوانات مزاحم (با الویت سگ‌های ولگرد) تبیین شده است. یقین این دستورالعمل‏های صادره از دولت و تهران به کاشمر هم رسیده‏اند.

برخی را اعتقاد بر آن است که؛ وجود دامداری‌ها در حوالی شهرها و روستاها، گرسنگی سگ‌ها و زاد و ولدشان در طول سال، پای آنها را به شهر و آبادی‏ها کشانده است. نقل است که در کاشمر سگ‎های ولگرد به روش مرگ آرام از بین می‎روند، و گویا کاشمر بعد از مشهد بالاترین آمار امحای سگ‎های ولگرد را دارد. خوب یک خسته نباشید به متولیان امر عرض می‏کنیم و عارضیم که هنوز این پدیده مشهود است. کاری کارستان در این حوزه بفرمایید. یقین بحث مقابله با سگ‏های ولگرد نیازمند اعتبار است. یقین این کار دغدغه‏های خاص برای نهادهای ذیربط دارد. شاید خیلی شایدها و اما و اگرهایی در مسیر مقابله با سگ‏های ولگرد باشد که باید حل شوند.

به باور فعالان محیط زیست و صاحب‏نظران حوزه بهداشت و درمان؛ بعضی از سگ‌های ولگرد بیمار هستند. انواع بیماری‌های انگلی، هاری، کنه‌های حیوانی و مشکلات پوستی بیماری‌هایی هستند که از راه مدفوع، بزاق و لمس این حیوانات آلوده به انسان منتقل شده و می‌توانند عوارض جبران‌ناپذیری برای انسان داشته باشند. زمانی که غذا اطراف مناطق مسکونی قابل دسترسی باشد، جمعیت سگ‏های ولگرد هم افزایش پیدا می‌کند. فرماندار کاشمر در پاییز سال در جلسه شورای سلامت و امنیت غذایی شهرستان تاکید داشت که همه دستگاه‌های متولی در این حوزه باید با مواردی که سلامت مردم را به خطر می‌اندازد برخورد کنند.

حال سه فصل از آن تاکید گذشته است. یقین ایشان همچنان بر آنچه اشاره داشتند، اصرار دارند و بر نوع عملکرد نهادهای مربوط نظارت دارند. ایشان در آن نشست تاکید داشتند که؛ «با توجه جولان سگ‌های ولگرد ضروری است طرح و راهکار اجرایی از سوی دستگاه‌های متولی ارائه و اجرایی شود.» آیا طرح و راهکار مورد نظر ایشان عملیاتی شده است؟ بد نیست بدانید؛ سگ‏کشی غیرقانونی است و بر اساس قانون، می‌بایست مراکزی برای نگهداری آنان ساخته شود و در آنجا یا عقیم‏سازی و یا مرگ بدون درد برای آنها انجام شود. هزینه این دو مورد به مراتب از هزینه اختصاص یافته برای سگ‏کشی کمتر است.

چرا مسئولان دست‏اندرکار در اموری چون مورد مذکور درصدی از وقتشان را به مطالعه و پیمایش و آمایش و پالایش مسایل و مشکلات حوزه تحت‏امرشان اختصاص نمی‏دهند؟ در  شورای شهر انواع کمیسیون‏ها  نظیر کمیسیون پژوهشی فعالیت دارند. می‏توان از بضاعت علمی این کمیسیون در این راستا و موارد مشابه و مسایل خرد و کلان شهر مشاوره گرفت. لابد منادیان این مهم که کاشمر دومین شهر زیارتی استان و چهارمین شهر زیارتی کشور است از وجود پدیده سگ‏های ولگرد در شهرستان با خبر هستند و می‏دانند این پدیده چه تاثیر نامطلوبی بر جذب زائر و گردشگر و افزایش ماندگاری وی در سفر به کاشمر می‏گذارد.

مسئولان بدانند؛ این معضل، شب و روز هم ندارد، گاهی سگ‏های ولگرد چند روز در اطراف ما نیستند و گاهی چند روز پشت سر هم در پیرامون ما در حال جولان می‏باشند. مدعی عضویت در جوامع ایمن جهانی هستیم. مدعی هستیم روی کاغذ در بسیاری از مسایل دارای استانداردهای لازم هستیم. اگر بر فرض سگ‏های ولگرد به باغدار، یک روستایی، یک کودک، یک دانشجو، یک شهروند و هر فردی از اقشار مختلف حمله کنند، چه کسی مقصر است؟ در این وضعیت دیگر نمی‏توان دولت قبلی را مقصر دانست. دیگر نمی‏توان از نبود قانون گفت. نمی‏توان راننده یا خلبان را مقصر دانست. همه بر اهمیت عنصر پیشگیری دانا هستیم.

شایسته است شورای اسلامی شهر کاشمر در کنار برگزاری سلسله جلسات علنی و غیر علنی خود گوشه چشمی هم به این مهم برای حل این پدیده در سطح شهر داشته باشند. همین انتظار از شورای اسلامی شهرستان می‏رود تا این موضوع را در گستره شهرستان پیگیری کند. بایسته است شهردار هم در این راستا شورای اسلامی شهر را یاری کند. همین توقع از شورای اسلامی روستاها و دهیاری‏ها وجود دارد. امید دهیاری‏ها با مدد بخشداری‏ها و حمایت فرماندار حامی مبارزه با گله‏های سگ ولگرد و مقابله با پدیده گرگاس در شهرستان باشند. پیشنهاد می‏شود اگر اعتبار برای این فعالیت موجود نیست و یا کم است از بضاعت مجمع خیرین سلامت استفاده شود.

یادمان نرود گاهی زود دیر می‏شود. گله گرسنه سگ‏های ولگرد شاید برای تامین غذا وارد حریم ما و شما شوند. علاج هر واقعه قبل از وقوع راحت است. این مسئله هم از مصادیق امنیت جامعه است. امید ورای حب و بغض‏های احتمالی به آن سریع رسیدگی شود. امیدواریم در محیط زیست شهرستان کاشمر شاهد حضور گرگاس نباشیم. امید برای مقابله با این پدیده آماده باشیم. امید در این راه با تدبیر به درستی فرهنگسازی کنیم. امید اهل پیشگیری در مسایل باشیم. غافلگیر شدن این روزها فصل مشترک اظهارات بسیاری از مسئولان است. امید در این بحث غافلگیر نشویم.آمین

 

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.