هویت ‏بخشی پرچم در کاشمر از حرف تا عمل

اخبار ترشیز
Typography

حمیدرضا بی تقصیر 

مقدمه:

پرچم یک پارچه یا نقش نیست، یک هویت است. نشانه یک کشور است. پرچم می‌تواند ملیتی را به حرف‌ها، دردها، شادی‌ها و احساس مشترک برساند. اصل‏ هجدهم قانون اساسی کشورمان اختصاص به بیان رنگ و علامت پرچم‏ رسمی‏ ایران دارد. پرچم برای همه ما محترم است. پرچم فقط یک پارچه نیست. نماد یک‌پارچگی میلیون‌ها نفر انسان است

که شاید در فاصله چند هزار کیلومتری یکدیگر، اما با هم زندگی می‌کنند. وقتی جمعیتی زیر سایه یک پرچم قرار می‌گیرند، حرف‌های زیادی برای باهم گفتن پیدا می‌شود. جای پرچم در جای جای یک کشور، همیشه در فراز است.

پرچم هویت مشترک و مستقل مردمان ایران است. در دهه‌های اخیر رواج گرایش‌هایی چون نشانه‌شناسی در مباحث علوم اجتماعی و سیاسی، موجب شده است پرچم ابعاد جدیدتری پیدا کند و به‌عنوان نشانه‌ای تلقی شود که حامل مفهومی خاص و متمایز از یک واحد سیاسی مستقل است. از زاویه دید تحلیل گفتمان، پرچم نیز نهاد سیاست و هویت شناخته می‌شود که در رقابت با دیگر هویت‌ها به‌کار بسته می‌شود. پرچم ایران در طول تاریخ چندین هزار ساله، شکل‌ها و رنگ‌های مختلفی به خود دیده، اما همواره برای مردم محترم بوده است.

پرچم قطعه پارچه‌ای است منقوش به نشانی خاص که معمولاً به میله‌ای آویخته می‌شود و به عنوان نماد یک قوم، کشور، آرمان و یا سازمان معینی به کار می‌رود. این واژه که از زبان ترکی وارد ادبیات فارسی شده است، در فارسی بیرق، علم و درفش و رایت و در عربی لواء، الرایه، بیرق، و العَلَم با همین معنا بیان شده‌اند. داشتن پرچم از دیرباز در میان گروه‌ها و قبایل امری مرسوم بوده است. ابن خلدون قدمت استفاده از پرچم را به آغاز خلقت انسان می‌رساند.

 گروه‌های مختلف برای نشان دادن استقلال و هویت خود معمولاً به صورت قراردادی پرچمی برای خود بر می‌گزیدند و از آن پرچم در زمان‌های صلح و جنگ استفاده می‌کردند. ابداع و استفاده از پرچم در منابع تاریخی به ۵۰۰۰ هزار سال پیش نسبت داده شده است. استعمال پرچم در مصر قدیم و آشور امری کاملاً معمول بوده است. در سال‌های آغازین بعثت پیامبر گرامی اسلام (ص)، سنت پرچمداری رواج داشته است. در غزوات و جنگ‌های مختلف مسلمانان همیشه پرچمی را به عنوان نماد همراه داشتند.

پرچم ایران اسلامی:

پرچم جمهوری اسلامی ایران به ‌دست حمید ندیمی، گرافیست و معمار دانشگاه تهران و کمیسیونی نوزده نفره طراحی شده و دارای سه رنگ اصلی و واژه الله وسط پرچم است. رنگ سبز نشانه آبادانی و توسعه کشور است، رنگ سفید بیانگر صلح‌طلبی مردم ایران و رنگ قرمز نشانه خون شهیدان، نماد پایداری و شهامت مردم ایران در دفاع از اعتقادات خویش به‌حساب می‌آید. عبارت الله‌اکبر، ۱۱ بار در قسمت سبز و ۱۱ بار در قسمت سرخ پرچم آمده که در مجموع ۲۲ بار به یاد ۲۲ بهمن‌ماه، روز پیروزی انقلاب اسلامی تکرار شده است.

همچنین واژه «الله‌» با سایزی بزرگ‌تر دقیقاً در میانه پرچم یعنی قسمت سفید آن به رنگ سرخ نوشته شده است. اولین نشان استاندارد در کشور ما بعد از انقلاب اسلامی، به پرچم داده شده است. شورای انقلاب، در تاریخ ۱۵ تیر ماه سال ۱۳۵۹ با ابلاغ ویژگی‌های کلی پرچم، اعلام کرد مشخصات هندسی و فنی پرچم با رعایت استانداردهای ابلاغی مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران (سازمان ملی استاندارد ایران) باشد. خستین استاندارد پرچم در سال ۱۳۵۹ تدوین شد که ۲ بار در سال‌های ۱۳۸۳ و ۱۳۹۵ بازنگری شد.

براساس این استاندارد، پارچه پرچم باید از نخ پنبه‌ای خالص سفید و مرسریزه شده و یا مخلوط پنبه - پلی استر و ویسکوز- پلی استر (معمولاً به نسبت ۶۵-۳۵ درصد) تهیه شود در ضمن از ابریشم و پشم نیز می‌توان استفاده کرد ولی پارچه پرچم نباید از ویسکوز خالص باشد. اهمیت پرچم به خاطر ماهیت نمادین آن است و پرچم از این رو اهمیت می‌یابد و تکریم آن ضرورت پیدا می‌کند که نماد استقلال و هویت و اقتدار یک واحد اجتماعی است.

احترام به پرچم:

موضوع احترام به پرچم در ایران از سال ۱۳۱۶ جدی‌تر شده است. در سال ۱۳۱۶ مقرره خاصی تصویب شد که تمام مردم را موظف به ادای احترام به پرچم رسمی کشور می‌کرد. مثلاً تصریح می‌کرد که اگر فردی به هشت قدمی پرچم برسد، باید با احترام حرکت کند و سپس به‌صورت صاف بایستد و با برداشتن کلاه، به پرچم ادای احترام کند. یا افرادی که لباس رسمی به تن دارند، سلام نظامی دهند یا اگر پرچم از مقابل فرد نشسته‌ای حرکت داده می‌شود، آن فرد باید به احترام پرچم بایستد. این مقرره هنوز هم وجود دارد و معتبر است.

البته امروز نیز قوانینی در مورد احترام به پرچم در کشور وجود دارد. در همه مصاحبه‌های تصویری مقامات در داخل یا خارج از کشور باید پرچم رسمی ایران وجود داشته و در معرض دید باشد. پرچم با بهترین کیفیت و در مناسب‌ترین مکان تمام ادارات و مؤسسات نصب شود. در مراسم صبح‌گاهی مدارس، پرچم به اهتزاز درآید. در همه مراسم مشهور، مثل ۲۲ بهمن پرچم در مکان‌های مناسب نصب شود. شکل پرچم و سرود ملی به دانش‌آموزان آموزش داده شود.

پرچم در مبلمان شهری:

مبلمان شهری به مجموعه وسیعی از وسایل، اشیاء، دستگاه‌ها، نمادها، خرده بناها، فضاها و عناصری گفته می‌شود که چون در شهر و خیابان و در کل در فضای باز نصب شده‌اند و استفاده عمومی دارند، به این اصطلاح معروف شده‌اند. نقش اصلی مبلمان شهری در سطح خیابان‌ها و فضاهای شهری ایجاد مکان‌هایی است که زبان ناطق هویت انسان و منظر شهری مطلوب، باشد. هدف ایجاد محیطی خلاق و پرونده برای مردمی است که در آن زندگی می‌کنند.

پرچم به عنوان یک عنصر مبلمان شهری در گروه تجهیزات تزیینی، نمادین و فرهنگی شهر محسوب می‌شود، شاخصه‌های زیباشناختی آن با توجه به رنگ و لطافت جنس آن در فضای شهری دارای اهمیت است. یقین مدیریت شهری هر شهری دقتی خاص به تعویض پرچم های فرسوده، تعمیر و بازسازی پایه‏های و نصب پرچم‏های جدید در ورودی‏های، پل ها و میادین و جاهای مختلف دارد. این مهم در روستاها با دقت دهیاری قابل انجا است.

یقین مدیریت شهری و دهیاری‏ها و تمام ارکان مدیریتی هر شهر و شهرستان و استان و کلیت کشور سعی در نگاهی زیباشناختی به پرچم دارند. همه می‏دانیم اینان باید به پرچم به عنوان مهمترين نشان ملی كشور بنگرند. جايگاه پرچم در عرصه‌های گوناگون توسط اینان باید مورد توجه قرار بگیرد. توجه به كاركردهای پرچم به عنوان يك نماد بصری و مفهومی در حيات اجتماعی و زندگی روزمره در هر شهر و روستا ضرورت است. جلب توجه گروه‌های سنی كودك و نوجوان و اقشار مختلف به پرچم یک ضرورت است.

پوشش فضاهای نازیبای سطح شهر به ویژه در معابر با پرچم جمهوری اسلامی ایران و یا پارچه نوشته های آیات مقدس قرانی و احادیث، با هدف زیباسازی نمای شهری امری بایسته است. مخدوش و کثیف شدن پرچم در طول زمان، از جمله عوارضی است که به تدریج موجب از بین رفتن حرمت و جایگاه پرچم می‏شود. یقین شورای اسلامی هر شهر و شهرستان و روستا ضوابطی برای استفاده از پرچم در نمای شهری و آبادی تعیین کرده است. اینان در انتخاب نوع، جنس و محل نصب پرچم دقت نظری خاص دارند.

چند پیشنهاد برای احترام به پرچم:

در سالیان نه چندان دور در این نشریه در باره احترام به پرچم‏ در دیارمان یادداشتی تقدیم خوانندگان فهیم شد. در آن یادداشت به این مهم اشارت داشتیم که باید احترام به پرچم را باور داشته باشیم. نوشتیم که در بعض جاها این احترام تبدیل به یک باور نشده است. اشاراتی به این مهم داشتیم که در بعضی جاها پرچم‏های در حال اهتزاز، دچار پارگی و رنگ‏پریدگی شده‏اند. بعضی جاها بی پرچم است.

تاکید داشتیم که ای کاش حواسمان به این نماد مقدس باشد. این یادداشت تکمله‏ای به آن یادداشت در همین دهه است. بحث حرمت گذاشتن به پرچم، نیازمند به فرهنگ‏سازی است. در گشت و گذار در جاهای مختلف شهرستان متوجه سه نوع برخورد با پرچم می‏شویم. برخی با نهایت دقت حواسشان به توجه به پرچم هست. بعضی اصلاً از پرچم استفاده‏ای نمی‏کنند. بعضی هم در استفاده از پرچم فاقد دقت گروه اول هستند. باید از گروه اول برای فرهنگ‏سازی مدد گرفت.

گروه دوم را باید تشویق کرد و از گروه سوم دقت و نظم بیشتر را خواست. خدا را شکر در کاشمر همه به پرچم در عمل احترام می‏گذارند. تلخ است اگر بدانید این پر مفهوم‌ترین و مشترک‌ترین نماد یک ملت، در بعض نقاط کشور سر از کشوی آشپزخانه و آبدارخانه جاهای مختلف سر درآورده باشد! البته خدا را شکر در دیار ما از این نماد هویت‏بخش به عنوان پارچه کهنه استفاده نمی‏شود. حتی کسی از آن به عنوان زیرانداز بهره نمی‏برد. این همه در حالی است که اینان نمی‌دانند یک پرچم چقدر از یک پارچه ساده فاصله دارد.

اینان نمی‏دانند بسیاری از جنگ‌های بزرگ در تاریخ فقط به‌خاطر بی‌احترامی به پرچم آغاز شده است. چرا با وجود قوانین مربوط به احترام به پرچم، پرچم‌هایی کهنه و پاره در خیلی جاها حتی در بعض مراکز آموزش عالی و مدارس از میله‌ها آویزان هستند؟ به باور بسیاری از صاحبنظران؛ بی‌احترامی‌های غیرعمدی در اشکال و قالب‌های مختلف به پرچم در جامعه، به‌دلیل کم‌کاری در سیستم آموزشی کشور است. باید اهمیت، احترام و شأن پرچم در مدارس ابتدایی به کودکان تبیین شود، چراکه در کنار زبان فارسی، پرچم شاخصه مشترک تمام ملت ایران است.

تبیین ضرورت احترام به پرچم از طریق مدارس، دستگاه‌های فرهنگی، خانواده‌ها و رسانه‌ها تاثیرگذارتر از وضع قوانین است؛ توجه ما نباید به اجبار بلکه باید به فرهنگ‌سازی باشد. در سازمان‌های بین‌المللی، در مسابقات و جشنواره‌های مختلف پرچم هر کشور نماد اصلی آن کشور است و اهتزاز یک پرچم، موجب خوشحالی و شادی ملت آن سرزمین می‌شود. ورزشکاران تمرین‌های طاقت‌فرسایی را تحمل می‌کنند، تنها به شوق اینکه پرچم کشورشان در یک مسابقه جهانی تنها چند ثانیه به اهتزاز دربیاید و سرود ملی کشورشان پخش شود.

یادمان باشد بسیجیان، سربازان، سپاهی‏ها و ارتشی‏ها و جهادگران زیادی در دوران هشت سال دفاع مقدس بی‌وقفه در جبهه‌های جنگ جان خود را سپر کردند که مبادا از سوی دشمن، پرچم کشورمان زیر پا گذاشته شود. شایسته است در هرگونه تبلیغ یا بحث از پرچم کشور بر هر دو وجه ملی و مذهبی مستتر در پرچم تأکید شود تا از هر گونه نگاه تک­ بعدی که جایگاه پرچم کشور را تضعیف می‌کند اجتناب شود. در آثار هنری باید به شکل هنرمندانه و غیرمستقیم برای پرچم ایران تبلیغ شود.

برگزاری مسابقات هنری با موضوع پرچم در فضای مجازی با توجه به مقوله کرونا، می‌تواند گام مؤثر دیگری باشد که توجه و حساسیت افکار عمومی کاشمر نسبت به پرچم را برانگیزد. هر چه هست حال پرچم‏های در اهتزار در دیارمان خوب خوب نیست. بعض جاهای دیارمان در شهر و روستا از نبود پرچم در رنج هستند. بعضی جاها پرچم‏ها از نبود توجه در رنج هستند. امروزمان را نسل‏های آتی به قضاوت خواهند نشست. پیشنهاد می‏شود کارگروهی برای تبیین جایگاه پرچم مشخص شود.

این کار گروه می‏توان آسیب‏ها، تهدیدها و فرصت‏های مربوط به موضوع این یادداشت را شناسایی و بعد از تهیه یک نقشه راه، عملیاتی نماید. بهتر است این مهم را ارکان مدیریتی شهر از خود شروع کنند. این مهم باید به طور ویژه در دستور کار مدارس و مراکز آموزش عالی و فضاهای عمومی شهرستان قرار بگیرد. قصد نداریم به موارد خاصی اشاره کنیم. این درست نیست که بگوییم این دانشگاه یا اداره و یا نهاد و سازمان و یا مجموعه صنعتی و خصوصی و تعاونی و دولتی به مقوله احترام به پرچم بی‏توجه و یا کم توجه هستند.

یادمان باشد برخی مدعی‏اند کاشمر دومین شهر زیارتی استان خراسان رضوی است. همین حضرات داعیه دارند که کاشمر چهارمین شهر زیارتی کشور هم هستند. به این مدعیان پیشنهاد می‏گردد به عنصر پرچم برای زیبایی جای جای شهرستان بیش از پیش توجه کنند. چه جالب خواهد بود اگر کاشمر به عنوان دیاری مشهور شود که همه با دقت به حفظ و مراقبت پرچم و احترام به آن مشغول هستند. کاش ارکان مدیریتی شهرستان بیش از پیش به این مهم دقت کنند و کاری کنند که پرچم‏ها بر فراز کاشمر با وزش نسیم نفس بکشند. آمین.

 

 

 

 

 

 

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.