رمضان 1400 و سه‏ گانه خشکسالی، گرانی و کرونا

اخبار ترشیز
Typography

حمیدرضا بی تقصیر 
در حال سپری کردن، دومین ماه رمضان در دوران کرونا هستیم. همه دوستدار آیین‏های ماه مبارک رمضان هستیم. دلمان می‏خواهد این ماه را چونان رمضان سال 98 به قبل درک کنیم. اما افسوس که دو سال است فرم برگزاری این ماه تابعی از شرایط روز است.

گمان بر آن بود که امسال هم بسان سال قبل آسمان بهتر از قریب دو دهه خشکسالی، زمین را سیراب کند که نکرد. روزهای سختی است. ترکیب ناجور گرانی و کرونا نگران کننده است. سه‏گانه خشکسالی و گرانی و کرونا همچنان با تلخ‏ترین حالات در حال رجزخوانی و خودنمایی است. در این میان امید هست. امید است که باعث می‏شود به آینده خوش‏بین بود و آرزو کرد اتفاقات خوبی رخ بدهد.

باید امید داشت که بزرگان کشور بتوانند کاری کارستان برای مهار این سه‏گانه دردناک بکنند. برابر پروتکل‏ها باید دورهمی‏های خانوادگی را کنار بگذاریم. این یعنی یک افطاری ساده هم نمی‏توانیم برویم. نمی‏توانیم یک افطاری ساده بدهیم. روزگار غریبی است. حتی کمیت و کیفیت برگزاری جلسات دعا و قرائت قرآن و آیین‏های شب‏های احیاء دستخوش تغییر شد. مستندنگاری این تغییرات برای آیندگان جالب است. از آیین‏های ماه رمضان شناخت‏ها و باورهای داریم. آیین‏ها به طور طبیعی در گذر زمان دستخوش تغییراتی می‏شوند. ورود تکنولوژی و گسترش ارتباظات به این تغییرات کمک می‏کند و به آنها سرعت می‏بخشد.

آیین سحر‏ی‏خوانی از جمله آیین‏های است که بعد از ورود بلندگو و سیستم‏های صوتی در مساجد و همچنین توجه رادیو و تلویزیون به برنامه‏های ویژه ماه رمضان و لحظات ملکوتی سحر، دستخوش تغییرات بسیاری شد. عملاً این آیین از اجرای فردی تبدیل به اجرای هنری و سیستمی در مساجد و صدا و سیما شد. متاسفانه نام سحری‏خوانی به عنوان یک آیین رایج تا همین دو سه دهه قبل، کمتر شنیده می‏شود. حالا کمتر فردی به یاد می‏آورد که فردی خوش صدا و گاهاً طبل بدست ساعتی مانده به سحر در کوی و برزن راه می‏افتاد و بی‏اعتناء به گرما و سرما و ریزش نزولات جوی مردم را برای تناول سحری و ادای نماز صبح بیدار می‏کرد.

می‏دانید که ماه قمری در سال شمسی در گردش است. لذا سحری‏خوانان در گذر زمان چهار فصل هر سال شمسی را تجربه می‏کردند. مردم کاشمر در دهه آخر ماه شعبان عنایت ویژه‏ای به غبارروبی و نظافت مساجد و اماکن دینی داشتند. بعد از انقلاب اسلامی این دهه به عنوان دهه تکریم و غبارروبی مساجد جدی گفته شد. برپایی جلسات قرائت قرآن که بعضاً بیش از یک قرن سابقه دارند از دیگر جلوه‏های معرفتی ماه مبارک رمضان در کاشمر است. به این همه می‏توان نوع غذاها و نوشیدنی‏های مورد علاقه مردم در سفره‏های افطاری و سحری را با توجه به گذر زمان رصد کرده مورد تحقیق و بررسی قرار داد.

همین تهیه انواع شربت‏ها از شربت سکنجبین تا شربت خاکشیر می‏تواند یک سوژه برای کاری تحقیقاتی باشد. تهیه انواع شیرینی‏های محلی برای سفره افطار، یا تهیه خوردنی‏هایی نظیر؛ شله زرد، فرنی و شیر برنج هم به عننوان سوژه قابل تامل هستند. به این همه می‏توان پخت نان، ذبح گوسفند، سفره‏های افطاری، نذورات، توزیع آجیل مشکل‏گشا و آیین‏های مربوطه و رسوم مربوط به هر یک را، افزود. کاش همین نکات ساده مستندنگاری می‏شدند. کاش یک فرهنگ‏نگاری آیین‏های مذهبی در کاشمر به فرجام برسد. امید شورای فرهنگی عمومی شهرستان و دفتر نمایندگی میراث فرهنگی این مهم را وجه همت خود بسازند.

در هر حال ماه رمضان در دوران کرونا دستخوش فراز و نشیب‏های شده که کاش مستندنگاری بشود. این تغییرات از منظر مردم‏شناسی فرهنگی و جامعه‏شناسی جالب و در خور مطالعه و بررسی است. در سند توسعه شهرستان و اسناد فرادستی کاشمر، کشاوری به عنوان محور توسعه منطقه مطرح است. این محور حیاتی قریب دو دهه دستخوش بلای خشکسالی بود. سال گذشته نزولات جوی خوب بود و امید آن می‏رفت که قریب دو دهه خشکسالی به افسانه‏ها بپیوندد، ولی هنوز بلای توسعه و پیشرفت منطقه است. زراعت و باغداری و دامداری و صنایع وابسته به آنها، آن هم به طور سنتی، در کاشمر ریشه‏دار است.

گذشتگان ما با توجه به اشتغالشان به زراعت و دامداری و باغداری، سعی داشتن با اتکا به محصولاتشان ماه رمضان را به بهترین نحو ممکن بگذرانند. وقتی خشکسالی باشد این مشاغل به طور مستقیم و به تبع آن بسیاری از رسته‏های شغلی دیگر، دچار انواع تغییرات می‏شوند. کاهش تولید و افزایش قیمت از جمله این تغییرات هستند. بیکاری از تبعات هر خشکسالی است. رواج مشاغل کاذب و پدیده دستفروشی هم بی‏ارتباط با خشکسالی نیست. مهاجرت هم از تبعات این موضوع است. مهاجرت هم بر دو نوع؛ مهاجرت از روستاها به نواحی شهری شهرستان و مهاجرت به خارج از شهرستان است.

این مسایل باعث تشدید آسیب‏های اجتماعی هم می‏شود. باعث تقویت و یا تضعیف برخی از خرده فرهنگ‏های موجود در شهرستان می‏شوند. این همه، میل اجتماعی برای انجام مناسک ماه رمضان و آیین‏های رایج در این منطقه برای این ماه را تحت تاثیر قرار می‏دهد. اشارتی به تاثیر کرونا و خشکسالی شد. نوشتیم که خشکسالی باعث بیکاری و کاهش تولید و افزایش قیمت می‏شود. اینک به دیو گرانی باید اشاره کرد. همه می‏دانیم پهن کردن یک سفره ساده با توجه به رشد قیمت‏ها کاری سخت است. حداقل برای بخش اعظمی از افراد جامعه دادن یک افطاری ساده امری صعب می‏باشد. امان از رونق اقتصادی شعار داده شده در دوران تدبیر و امید!

هر یک از ما اطلاعاتی از طعام مرسوم در سفره‏های افطاری دیارمان در گذر زمان داریم. برخی از این غذاها به ارزان بودن مشهور بودند. مثلاً می‏گفتند انواع اشکنه از جمله غذاهای ارزان هستند. آیا در وضعیت فعلی این غذاها ارزان محسوب می‏شوند؟. نان قُوت غالب سفره‏های ما بوده و هست، آیا نان ارزان است؟ انواع نان در فرم‏های؛ صنعتی، محلی،گِرده، فطیر و تافتون و نظایر آن دیگر ارزان نیست. البته هستند عزیزانی که حسب ثروتی که دارند پای‏بند ادای نذر هستند و به دنبال ثواب افطاری دادن می‏باشند و با رعایت پروتکل‏های بهداشتی، اقدام به توزیع غذا به صورت بسته‏بندی می‏کنند. اجرشان با خدا.

ولی بی‏تعارف سفره‏ها کوچک شده است. سفره افطاری بسان سالیان قبل رنگ و لعاب قدیم را ندارد. وقتی سفره کوچک شود و بسان گذشته نباشد و صاحب سفره دغدغه‏های معیشتی داشته باشد و کرونا و هم دست و پا گیر باشد، طبیعتاً انجام بعض آیین‏های ماه رمضان نحت تاثیر قرار خواهد گرفت. حل این مسایل هم در ساحت کاشمر ممکن نیست. بدون کمک دولت نمی‏توان با راهکارهای موثر در کاهش تاثیرات خشکسالی را در کاشمر اجرا کرد. انواع طراح‏های آبخوانداری و آبخیزداری نیازمند اعتبار است. اعتبار باید باشد که طرح بزرگ ساماندهی به فاضلاب شهر و تصفیه دوباره آن برای کشاورزی عملیاتی بشود.

در بحث کرونا باید پروتکل‏های بهداشتی از سوی مردم و مسئولان رعایت شود. ولی بی‏تعارف سهم دولت در مقابله با کرونا بیشتر از مردم است البته اگر مدم دقت نظری خاص برای مقابله با کرونا داشته باشند. بدترین اتافق آن است که کرونا برای مردم عادی شده باشد!! و بدتر از آن این است که مسئولان با این عادی شدن برخوردی نکنند!!! لابد شنیده‏اید که در یکی از روستاهای پایین ولایت بخش مرکزی عروسی بزرگی با حضور حداقل هزار نفر برگزار شد. این خود یکی از مصادیق عادی شدن کرونا برای برخی است. البته خدا را شکر در عصر خشکسالی و دوره گرانی برخی توان برگزاری این قبیل مراسم را دارند.

امید خیرین و نیک‏اندیشان دیارمان با کمک نهادهای مختلف همچون گذشته بحث رزمایش مومنانه و مواسات را جدی بگیرند. برخی از اهالی شهرستان آبرومند هستند و در عین حال درد معاش دارند، امید دغدغه‏های معیشتی این عزیزان مدنظر نهادهای ذیربط و نیکوکاران دیارمان قرار بگیرد. گاهی زود دیر می‏شود. ماه رمضان ماه کمک به همنوعان و نیازمندان است. سه‏گانه خشکسالی و گرانی و کرونا یک تهدید است. این تهدید را باید بدل به فرصتی برای خدمت به خدا و خلق کرد. صواب آن است که مومنان و مومنات برای اخذ ثواب بیشتر، به یاری دردمندان  فامیل و محله و همسایه بروند.

این روزها خواهد گذشت. سرافراز آن افرادی هستند که در این روزها بدور از ریا و سالوس برای خدمت به مردم نیازمند گام برداشتند. این روزها خواهد گذشت و افرادی که بدون حُب و بُغض به افراد مستضعف کمک کردند، سربلند خواهند بود. امید تلاش فعالان کمک‏رسانی به اهالی نیازمند در این ماه مبارک توسط نهادهای فرهنگی مستندنگاری بشود. این روزها را باید روزهای افتخار زحمتکشان عرصه کمک به خلق خدا دانست. امید روحانیت معزز کاشمر بسان همیشه پیشقراول حرکت کمک به مردم نیازمند باشند. و در این میان باید از خداوند متعال خواست تا این سه بلیه خشکسالی و کرونا و گرانی را از بین ببرد.

و در پایان باید خسته نباشیدی به کادر درمان و مدافعان سلامت عرض کرد. اینان سربازان خط مقدم مقابله با کرونا و خدمت به مردم هستند. به نیروهای پشتیبان این عزیزان هم باید خسته نباشید گفت. رمضان سال گذشته و رمضان امسال بی‏همت اینان قابل طی شدن نبود و نیست.  امید ارکان مدیریتی شهرستان قدردان همت این بزرگواران باشند. و امید رمضان سال 1401 یعنی آغاز قرن پانزدهم هجری شمسی بدون کرونا باشد. بدون گرانی باشد. بدون خشکسالی باشد. امید شور و نشاط میان مردم رواج بیشتری بیابد. امید با دعای روزه‏داران همه آرزوهای مطرح شده در این یادداشت محقق بشود. آمین.

 

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.