کتابخانه تخصصی کاشمر؛ یک ایده خام برای اجراء

اخبار ترشیز
Typography

رضا فدافن

چند کتاب در باره تاریخ کاشمر و ترشیز دیده‏اید؟ در دهه هفتاد صرفاً کتاب تاریخ کاشمر اثر محمد رضا خسروی در دسترس علاقه ‏مندان به تاریخ منطقه بود. خسروی از اهالی تربت حیدریه، دوران طفولیت را در حوزه علمیه کاشمر درس خوانده بود و حسب علاقه ‏اش به منطقه، ا

قدام به نگارش تاریخ  این دیار کرد. این کتاب صد و شصت صفحه‏ ای که در نیمه اول دهه هفتاد به همت بنیاد پژوهش ‏های اسلامی آستانقدس رضوی منتشر شد، در نوع خود ستودنی است و بسیار برای محققان این دیار کارساز بود.

بعد از آن در دهه هشتاد چند کتاب در باره تاریخ و جغرافیای کاشمر منتشر شد. در دهه نود کاری جدی را شاهد نبودیم. ولی امید در دهه جاری شاهد کارهای تحقیقاتی و پژوهشی در این حوزه باشیم. البته مجموعه پایان‏ نامه‏ ها و رسالاتی در باره حوزه‏های مختلف از علوم انسانی تا صنعت و معدن و مسایل گوناگون کاشمر در مراکز آموزش عالی کشور ارائه شده است. که یحتمل در قفسه کتابخانه‏ ها خاک می‏خورند. کاش فرمانداری محترم بانی خیر شود و بر اساس این همه بضاعت علمی، کتابخانه‏ای تخصصی برای کاشمر ایجاد کند.

یقین این تزها و رسالات مطالب خوبی برای محققان و پژوهشگران دارد. یقین در این مهم بایسته است مراکز آموزش عالی شهرستان و نهادهای مختلف همت کرده و فرمانداری را یاری کنند. مرکز اسناد ملی هم مجموعه ‏ای به سامان برای تحقیق در پیشینه کاشمر است. کاش کارگروهی می‏ بود و این اسناد را کپی گرفته در همان کتابخانه تخصصی برای مطالعه و تحقیق قرار می‏دادند. آرشیو و بایگانی نهادها و ادارات مختلف هم دارای مطالب ارزشمندی است که امید آنها هم در کتابخانه تخصصی مورد نظر جایی داشته باشند.

کاشمر دارای خاندان ‏های مشهوری در تاریخ معاصر است که یقین هر یک اسناد و مدارکی دارد. کاش با بازماندگان ایشان مصاحبه ‏های برای آشنایی با ادوار مختلف تاریخ کاشمر و حداقل بحث اولین‏ ها، انجام شود. کاش اسناد و مدارک ایشان کپی و در  کتابخانه مورد نظر قرار بگیرند. این همه بهانه خوبی برای یک موزه کاشمر به روایت اسناد هم هست. اگر این بحث جدی گرفته بشود می‏ توان موزه شهید مدرس را هم تغذیه کرد. چندی پیش با دوستی در باره تاثیر حضور شهید مدرس در کاشمر مصاحبه می‏ کردم.

نکته خاصی در باره حضور قریب چهل روز شهید مدرس در کاشمر و شهادت وی و شناسایی مزارش مطرح شد و آن هم وصلت یکی از اعضای خانواده آن شهید با یکی از خانواده‏ های سرشناس کاشمر بود. همین حشر و نشر بخشی از خاندان آن شهید با  کاشمر سوژه یک تحقیق ناب است. از همین منظر می‏ توان به حضور برخی از منسوبین تیمورتاش بعد از مرگ وی در کاشمر نگریست. این تبعیدیان در کاشمر وصلت کردند و حتی نماینده کاشمر در مجلس شورای ملی شدند.

برآمدن خاندان اقبال از خلیل‏ آباد و رسیدن پسران مقبل ‏السلطنه به مناصب حکومتی دوران پهلوی دوم نیز سوژه جالبی برای تحقیق است. نقل است که منوچهر اقبال به عنوان یکی از نحست وزیران و وزرای دربار و رئیس دانشگاه تهران، دوست داشت که کاری به زعم خود کارستان برای کاشمر بکند که به علت جنگ حیدری و نعمتی رایج در آن روزگار نتوانست. نقل است که او به یک نفر کشوی میزش را نشان داده بود که از کاشمر فقط درخواست عزل و نصب برایم می ‏آید.

اقبال تا آذر 1356 ریاست شرکت ملی نفت ایران را بر عهده داشت. قریب یک دهه به تعبیر امروز وزیر نفت  بود. اسناد مربوط به نمایندگان ادوار مختلف مجلس شورای ملی هم یقین دارای جایی مناسب در کتابخانه تخصصی مذکور خواهند داشت. تهیه سلسله گزارشات در باره کاشمر و توسعه و پیشرفت آن هم در ادوار مختلف برای آن کتابخانه توصیه می‏ شود. جوری نوشتم که انگار واقعاً فرمانداری این کتابخانه را راه‏ اندازی کرده و دارد از امثال نگارنده کسب نظر می‏ کند.

برای این ایده می ‏شود جاهای دیگری را پیشنهاد کرد. در دوره اول فعالیت شورای شهر بحث ایجاد مرکز پژوهش‏های تاریخی کاشمر مطرح شد که به خود نام بنیاد ترشیز گرفت. این مجموعه منشاء اثر بود و  برابر تصاویری که از دیدنی‏ها و انواع جاذبه ‏های ترشیزکهن  تهیه کرده بود، در محل نگارخانه ارشاد، نمایشگاهی برگزار کرد که مورد استقبال هم واقع شد. تشویق چند محقق برای انتشار پژوهش ‏هایشان از کارهای جالب این مجموعه بود. متاسفانه سیستم اداری شورا نتوانست این مجموعه را یاری کند.

شورای شهر می‏ توان به دور از حب و بغض‏ های مرسوم بانی ایده کتابخانه تخصصی کاشمر بشود. شورای سوم مصوبه ‏ای برای ادامه فعالیت این مجموعه داشت که از فرجام آن بی‏خبرم. البته روزگاری در شورای شهرمان کمیسیون پژوهشی هم روی کاغذ وجود داشت که نمی‏دانم در عمل چه کرد. الغرض شورای هر و مدیریت شهری می‏توانند به این ایده کمک کنند. لطفاً ب این قبیل ایده ‏ها را  جدی بگیرید. چه اشکالی تحقیقی در باره کارکرد شورای اسلامی شهرمان بنویسیم. بنویسیم هر دوره چه مسایلی داشتند.

چه اشکالی داری برای سال 1408 همزمان با صد سالگی تاسیس بلدیه و شهرداری در کاشمر، تحقیقی در باره این نهاد از منظر کرونولوژی انجام بشود. همین کار را برای خیلی از نهادها و سازمان‏ها می‏توان انجام داد. آیندگان یقیناً خواهان اطلاع از امروز و دیروز ما و خودشان هستند. کاش نمایندگان ادوار حوزه انتخابیه کاشمر خاطراتشان را می‏نوشتند و منتشر می‏کردند. کاش مسئولان بومی ادارات و نهادهای شهرستان هم خاطراتشان را می‏نوشتند. راستی چند درصد از مسئولان کاشمر کاشمری هستند؟

چه خوب بود اگر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و نهاد کتابخانه‏های عمومی ایده ایجاد کتابخانه تخصصی کاشمر را به شورای فرهنگ عمومی می‏بردند و لااقل کاری کارستان برای تحقق این ایده می‏کردند. تاکید می‏شود که در کتابخانه تخصصی مورد نظر الزاماً بحث علوم انسانی مطرح نیست، همه حوزه‏های صنعت و معدن و کشاورزی و صنایع تبدیلی را در بر می‏گیرد. به عنوان مثال باید بدانیم چه کانسارها و معادنی داریم و این همه چه نقشی در پیشرفت منطقه داشته‏اند و دارند و خواهند داشت؟

باید یاداور شد که در بسیاری از مسایل و حوزه‏ها کارهایی کارستان شده است که متاسفانه یا از آنها بی‏خبریم و یا حسب حب و بغض‏های مرسوم در این دیار مهجورند. اگر کارگروهی در این باره ایجاد شود می‏توان یک کار اسنادی و کتابخانه‏ای برای شناسایی این قبیل موارد انجام داد. کاش نشریات محلی دیارمان هم فهرستی از مقالات و گزارش‏ها و مصاحبه‏ها و سرمقاله‏های خود را تهیه و با ذکر صفحه و تاریخ نشر، منتشر بکنند. کاش این فهرست در سایت‏های این نشریات هم بارگذاری شود.

راستی به نظر شما می‏توان آرشیو کامل نشریات کاشمر از سنگر کاشمر تا همین سرو کاشمر را در یک کتابخانه محلی یا استانی و یا ملی  یافت؟ الغرض بودن کتابخانه تخصصی به درد همه می‏خورد. چرا به کاشمر القابی نظیر؛ قم ثانی، بشت‏العرب، نجف اصغر، شربت خانه خراسان، شهر موتورسواران و دیار عالم خیز دادند؟ این کتابخانه ورای همه مسایل سیاسی و اختلافات حیدری و نعمتی پاسخگوی انواع سوالات خواهد بود. در هر حال این مهم یک ایده بود. اگر محقق شد، خدا را شکر. و اگر نشد امید آیندگان کاری کنند کارستان! آمین.

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.