شرکت فولاد، افتخاری برای ترشیز کهن

اخبار کاشمر
Typography

عملیات اجرایی احداث شرکت فولاد ترشیز در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی مورد تاکید مقام معظم رهبری و رسیدن به خودکفایی صنعتی مورد نظر دولت تدبیر و امید، از حدود یک سال پیش از سر گرفته شده است

که گزارش هایی از بازدیدهای انجام شده توسط وزیر نیرو، استاندار، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان، نماینده، فرماندار و مسئولین محترم شهرستان در شماره های قبلی نشریه سرو کاشمر به چاپ رسیده بود. گزارشی از روند پیشرفت این پروژه تهیه شده که در ذیل می آید:

خلاصه ای از روند شکل گیری شرکت فولاد ترشیز

انجام مطالعات امکان سنجی، مکان سنجی و مطالعات زیست محیطی اجرای پروژه فولاد کاشمر در سال 1383 توسط نماینده وقت، جناب آقای دکتر خباز کلید خورد و به همین منظور، شرکت توسعه منابع فولاد کشور مامور انجام مطالعات لازمه گردید. در این راستا به آقایان دکتر محمدحسن روغنی، مهندس صلوات نیا، مهندس آوید بنی هاشمی و خانم مهندس مهین والی ماموریت داده شد تا با بررسی کلیه پارامترهای زیست محیطی در کل استان خراسان، مطالعات مذکور را به انجام برسانند. در مطالعات انجام شده، به لحاظ مکانی دو گزینه به عنوان نقاط محیطی زوم، یکی در 45 کیلومتری شمال شرق مشهد و دیگری در شهرستان کاشمر در نظر گرفته شد. نتیجه مطالعات اولیه در سال 1383 و گزارش تفصیلی در سال 1384 توسط گروه مذکور در 300 صفحه منتشر گردید که نسخه هایی از آن در سازمان حفاظت محیط زیست استان و سایر سازمان­های مربوطه و یک نسخه هم در دفتر شرکت فولاد ترشیز موجود است. طبق نتایج این تحقیقات، احداث کارخانه فولاد در منطقه کاشمر، نه تنها به لحاظ زیست محیطی و به دلیل کنترل های مناسب پیش بینی شده، دارای حداقل اثرات نامطلوب است، بلکه احداث آن به لحاظ اجتماعی و منطقه ای و اشتغال زایی مثبت ارزیابی شده و منطبق با استراتژی های توسعه پایدار منطقه است.

به دلیل تغییر نماینده شهرستان و تغییرات مدیریتی، پیگیری کار دو سال به تعویق افتاد و در سال 1386 توسط نماینده وقت، جناب حاج آقای بلوکیان، اقدامات لازم جهت اخذ کلیه مجوزهای قانونی مورد نیاز انجام پذیرفت و شرکت فولاد ترشیز در اراضی شهرک صنعتی کاشمر، با سرمایه گذاری سهامداران بومی شکل گرفت. ولی به دلیل وضع تحریم­ها، ضعف سیستم بانکی، نبود سرمایه کافی و همچنین تغییرات مدیریتی، شروع این پروژه مشمول مرور زمان گردید.

اما در سال 1393 جلساتی با آقای دکتر اسماعیل نیا، برای بررسی امکان راه اندازی شرکت، با حضور مسئولین صنعتی و بازرگانی خراسان و گروه­های فنی شرکت برگزار گردید و مقرر گردید ترکیب سهامداران و مدیریت شرکت تقویت گردد که انجام شد. همچنین دو گروه مشاور فنی قوی و مجرب از مهندسین شرکت فولاد مبارکه و فولاد خراسان(نیشابور) انتخاب گردیدو پس از بررسی­های علمی، فنی و اقتصادی، طرح توجیه پذیری فنی و اقتصادی به روز شد. دفتر امور عمرانی شرکت هم جهت امور راهسازی و ساختمان سازی فعال شد.

مجموعه فولاد ترشیز، فارغ از مباحث سیاسی، وابسته به هیچ قشر و جناحی نیست. مدیران و اعضای این مجموعه همواره بر این باور بوده اند که کار اقتصادی، صرفا باید اقتصادی باشد، به دور از جهت گیری های سیاسی و این امر محقق نمیگردد مگر اینکه همه اعضای مجموعه و همچنین مسئولین و صاحب منصبان بر این باور باشند.

از دی ماه 1393 تاکنون جلسات و بازدیدهای متعدد و مکرر از طرف نماینده محترم، جناب آقای دکتر اسماعیل نیا، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان سرکار خانم مهندس علیرضایی، استاندار محترم جناب آقای دکتر رشیدیان و معاونین محترم استانداری، فرماندار محترم شهرستان جناب آقای مهندس فروزان، مسئولین محترم توانیر و شخص وزیر نیرو جناب آقای مهندس چیت چیان و سایر مسئولین محترم شهرستان در جهت رفع موانع پیش روی شرکت برگزار گردیده است.

برنامه صنعت فولاد کشور:

در سند چشم انداز 1404 صنعت فولاد کشور ،تولید فولاد به میزان 55 میلیون تن تعیین گردیده که میزان 30 میلیون تن آن به مصرف داخل میرسد .از میزان یاد شده 11 میلیون تن سهم استان خراسان میباشد که با توجه به وجود معادن غنی سنگ آهن از توان بالقوه چشمگیری جهت تبدیل شدن به یکی از قطبهای صنعت فولاد کشور برخوردار است.

بخش عظیمی از فولاد مصرفی کشور در حال حاضر از طریق واردات تامین میشود که تحت تاثیر آن میزان قابل توجهی ارز از کشور خارج می گردد.هدف از ایجاد طرح های فولاد سازی خصوصی با ظرفیت های متوسط علاوه بر اشتغال زایی،ایجاد خودکفایی، جلوگیری از خروج ارز و تقویت اقتصاد مقاومتی است . چرا که صنعت فولاد از صنایع مادر بوده و می­تواند طیف وسیعی از صنایع دیگر کشور را تحت تاثیر قرار دهد.

شرایط اقلیمی شهرستان و مشکلات راه­های ارتباطی:

نه تنها کارخانجات فولاد بلکه کارخانجات بیشتر صنایع بدلیل دسترسی به منابع آب بهتر است در مجاورت آبهای آزاد احداث گردد منتها متمرکز شدن صنایع در مناطق خاص مشکلاتی نظیر آلودگی های فراتر از حد مجاز مانند آنچه شهرهای صنعتی بزرگ با آن روبرو هستند، بوجود خواهد آورد، ضمن اینکه شهرهای جنوبی همین الان هم با مشکل آلودگی ها ناشی از صنایع نفت و غبارهای وارده از کشور عراق دست و پنجه نرم می کنند که بارش باران اسیدی در اهواز از نمونه های آن است.تعیین محل احداث یک مجموعه صنعتی به پارامترهای مختلفی بستگی دارد که علاوه بر دسترسی به منابع آب و برق و گاز می توان از فاکتورهایی نظیر دسترسی به مواد اولیه ، کیفیت خاک محل احداث کارخانه ، وجود نیروی کار ارزان و ... نام برد. یکی از فاکتورهای مهم و شاید مهمترین فاکتور در تعیین محل احداث یک کارخانه ،  نزدیکی به مواد اولیه و بازار مصرف است. منابع عظیم سنگ آهن خواف و همچنین سیاه کوه کاشمر باعث شده است سرمایه گذاران دولتی و خصوصی بسیاری اقدام به سرمایه گذاری جهت احداث واحدهای فولادسازی در این منطقه نمایند که گواه آن مجتمع فولاد خراسان و شرکت خیام فولاد در  نیشابور ، مجتمع فولاد سبزوار ، طرح مجتمع فولاد تربیت حیدریه می باشد. جالب است که مجتمع فولاد خراسان با همین توجیه پس از بهره برداری از فاز اول ، اقدام به سرمایه گذاری در فاز دوم و سوم  نمود تا با رسیدن به ظرفیت دو میلیون تن در سال به قطب تولید فولاد در شرق کشور تبدیل شود. همچنین فولاد اسفراین در منطقه ای کوهستانی و با راه­های ارتباطی سخت، قطب تولید فولاد آلیاژی در شرق کشور محسوب می­گردد. از لحاظ بازارهای مصرف نیز پیش بینی مصرف چندین میلیون تن فولاد در سال در کشورهای همسایه می شود که خود به عنوان بازاری برای صادارات غیر نفتی و جلوگیری از خام فروشی سنگ آهن به حساب می آید. بعلاوه با توجه به مطالعات خاک انجام شده در محل احداث ، این خاک یکی از مناسبترین خاکها جهت احداث مجموعه صنعتی فولادی می باشد.

زیر ساخت­ها:

با توجه به اینکه محصول فولاد ترشیز شمش فولادی آلیاژی خواهد بود ، تعدد متقاضیان مصرف این محصولات و پراکندگی آنها در نقاط مختلف استان و کشور  ، عملا استفاده از مسیرهای حمل ونقل ریلی جهت ارسال این محصولات برای مصرف کنندگان را  منتفی می سازد . گواه آن وجود شرایط مشابه در سایر واحدهای فولادی استان می باشد.  بطور نمونه در حال حاضر فولاد خراسان با وجود داشتن شبکه ریلی و اتصال آن به خط سراسری کلیه محصولات خود رااعم از شمش و مقاطع ساختمانی ،  از مسیر حمل و نقل جاده ای برای مصرف کنندگان ارسال می نماید. عمده ترین مورد استفاده از مسیر ریلی ، استفاده از آن جهت حمل مواد اولیه از محل معدن یا حمل آهن اسفنجی به محل کارخانه می باشد که با توجه به نزدیکی محل کارخانه فولاد ترشیز به معادن سنگ آهن و محل تامین آهن اسفنجی ، وجود شبکه ریلی چندان ضروری به نظر نمی رسد. بعلاوه ظرفیت تولید مجتمع فولاد ترشیز در حدی نیست که نیاز به حمل و نقل ریلی جهت حمل مواد اولیه داشته باشد ولی با این حال همین مسئله می تواند تبدیل به فرصتی برای شهرستان شود تا توجیه پذیری سرمایه گذاری های آینده را نه تنها در بخش جاده ای که حتی در بخش ریلی فراهم آورد و به اصطلاح از یک تهدید غیر واقعی به یک فرصت واقعی  تبدیل شود. 

بحران آب:

بنا به آمار منتشر شده در همایش چشم انداز فولاد کشور، در ایران فقط 2% آبهای قابل استحصال به مصرف صنعت می رسد و بیش از 90% آن در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد که 70 درصد آب مورد استفاده در کشاورزی بدلیل غلط بودن روشهای بکارگیری آن  ، هدر می رود در حالیکه ارزش افزوده و میزان اشتغال بخش صنعت باکشاورزی قابل قیاس نیست. این نشان می دهد که مشکل کشور تنها کمبود منابع آب نیست  بلکه مشکل اصلی عدم مدیریت صحیح منابع آبی می باشد که با تغییر روشهای آبیاری در کشاورزی  و جلوگیری از اتلاف منابع و اصلاح روشها و شبکه های انتقال ، مشکل تامین آب مورد نیاز صنعت بخودی خود حل خواهد شد. چرا که اگر روشها اصلاح نگردد ، حتی در صورت عدم وجود صنایع فولادی باز هم اصل مشکل، پابرجا خواهد بود پس بجای مبارزه با طرحهایی که می تواند موجب رشد صنعتی و اقتصادی منطقه گردد ، راه حل مشکل را در جای دیگری باید جست .

لازم به ذکر است که مجتمع فولاد ترشیز با هدف استفاده از جدیدترین تکنولوژیهای روز دنیا در تامین آب به دنبال ایجاد بالاترین صرفه جویی و بهترین روش مصرف می باشد و مطالعات و بررسی های  جامعی توسط مشاورین متخصص در این زمینه انجام گرفته است.(نمونه این روش ها در اردکان یزد که یکی از بحرانی ترین مناطق کشور از نظر تامین آب است اجرا گردیده و در حال کار میباشد)

در رابطه با استفاده از پساب های شهری و صنعتی نیز با توجه به فناوری­های نوین، آب کاملا سالم و قابل استفاده استحصال میگردد(نمونه این مورد نیز در قم که یکی دیگر از مناطق بحرانی کشور است اجرا گردیده است )

لذا اعداد اعلام شده در سرمایه گذاری متاثر از همین طرح ها و روش هاست که البته با توجه به اهداف در نظر گرفته شده کاملا منطقی بوده و از توجیه کافی برخوردار است.

مشکل تامین برق:

بر کسی پوشیده نیست که عدم وجود پست برق در شهرک صنعتی کاشمر، علاوه بر اینکه موجب عدم رغبت سرمایه گذاران صنعتی برای سرمایه گذاری در این منطقه گردیده است، مشکلاتی را هم برای واحدهای موجود به وجود آورده است. به طوری که به عنوان مثال دربرخی از کارخانجات در شهرک صنعتی  ، در فصل پرباری و در ساعات پیک مصرف برق که به کرات برق شهرک صنعتی با افت و قطعی مواجه می­شود، چند ثانیه قطع برق منجر به توقف چند ساعته خط تولید می­گردد و موجب تحمیل ضرر و زیان به شرکت می­شود.

احداث پست برق 132 کیلوولت تبدیل به زیر ساخت بسیار مناسبی برای شهرستان خواهد شد بگونه ای که نیاز طرح های صنعتی دیگر که در آینده احداث خواهند شد را نیز برآورده خواهد ساخت. احداث این پست ، شهرستان کاشمر را به عنوان یک مصرف کننده در شبکه توزیع برق استان معرفی کرده و باعث خواهد شد این شهرستان در مطالعات زیر ساختی شبکه توزیع برق منطقه ای به عنوان یک نقطه مصرف بار الکتریکی به حساب آید. با احداث این پست، زیر ساخت منطقه ای و استانی جهت تامین انرژی الکتریکی شهرستان تا آینده طولانی رفع خواهد شد که این خود یک فرصت مناسب برای شهرستان خواهد بود.بعلاوه، وجود انرژی الکتریکی در یک منطقه توجیه پذیری طرح های صنعتی در آنجا را به دنبال خواهد داشت.

ضمنا هزینه های مربوط به احداث پست برق از طریق مجموعه پولاد ترشیز در دست تامین بوده و هدف از درخواست همکاری وزیر محترم نیرو ،تسهیل و پیشبرد ساده تر این مهم با توجه به امکانات موجود در منطقه و پتانسیل های قابل توجه توزیع (پست 400 کیلو ولت شادمهر و پست 400 کیلوولت مدرس) بوده است.لازم به ذکر است که مطالعات و بررسی های لازم جهت احداث پست برق نیز توسط یکی از قوی ترین و مجرب ترین شرکت های فعال در سطح استان(شرکت منیران) انجام گرفته است.

 

آلودگی های زیست محیطی

واحد و تجهیزات مخصوص تصفیه غبار از بخش فولادسازی برای این کارخانه در نظر گرفته شده است. شاید صنعتی مانند ذوب آهن اصفهان که از تکنولوژی قدیم کوره بلند استفاده کرده و با استفاده از سوزاندن کک فولاد و چدن را تولید می کند دارای برخی مشکلات و مسائل باشد اما تکنولوژی های جدید تولید فولاد که در آن از کوره های قوس الکتریکی استفاده می گردداز پایین ترین سطح آلایندگی برخوردار است به گونه ای که با استفاده از فناوری های نوین در سیستم های غبار گیری به راحتی می توان آن را کنترل و به صنعتی سبز و کاملا سازگار با محیط زیست تبدیل نمود.بخش مهمی از هزینه های مجتمع پولاد ترشیز مربوط به همین سیستم ها و همچنین احداث پست برق برای تغذیه کوره قوس الکتریکی میباشد.

علاوه بر این طبقمقررات محیط زیستاینگونه واحد ها از ابتدای راه اندازی بطور مستمر از طرف سازمانهای دولتی مسئول و با بالاترین استانداردهای ملی و بین المللی کنترل و پایش می شوند.شایان ذکر است که بر اساس استاندارد محیط زیست در ایران میزان غبار خروجی مجاز از دود کش برای کارخانه های تازه تاسیس 100 میلی گرم غبار به ازای هر نرمال متر مکعب گاز خروجی از دود کش می باشد حال اینکه مقادیر خواسته شده از پیمانکاران تامین تجهیزات بسیار سختگیرانه تر یعنی 5 تا 10 میلی گرم به ازای هر نرمال متر مکعب گاز خروجی می باشد.بعلاوه واحد تصفیه آب ، کار تصفیه آب را بعهده داشته و آب تصفیه شده مجددا به چرخه فرآیند باز خواهد گشت و در این رابطه کلیه استانداردهای زیست محیطی رعایت خواهد شد چرا که اگر این مهم صورت نگیرد ، اصلا مجوز احداث کارخانه از سوی محیط زیست داده نخواهد شد.

وجودبخش پرورش ماهی قزل آلا به نام حوض ماهی و باغات و زمینهای کشاورزیدر زمینهای اطراف مجتمع فولاد مبارکه به عنوان یک نمونه داخلی و کشاورزی مدرن و پیشرفته در جای جای کشور چینبا تولید سالانه 800 میلیون تن فولاد به عنوان نمونه خارجیگواه این مطلب است که با استفاده از فناوری های نوین در سیستم های غبار گیری به راحتی می توان آن را کنترل و به صنعتی سبز و کاملا سازگار با محیط زیست تبدیل نمود

اشتغال زایی

در مورد عدد سرمایه گذاری و میزان اشتغال زایی این پروژه باید به این نکته توجه شود که قالب این نوع سرمایه گذاری با سایر سرمایه گذاری ها کاملا متفاوت است. چرا که پس از احداث این کارخانه سالانه حجم عظیمی از سرمایه در گردش (تقریبا معادل هزار میلیارد تومان ) وارد منطقه میگردد که این حجم گردش مالی قطعا رشد و رونق اقتصادی به دنبال خواهد داشت که می توان از منافع آن خدمات گسترده تر دیگری در منطقه ارائه داد.

علاوه بر این میزان اشتغال غیر مستقیم طرحهای فولادی در منابع مختلف از 5 تا 10 برابر میزان اشتغال مستقیم ذکر شده است. اگر میزان اشتغال مستقیم را 240 نفر در نظر بگیریم ، اشتغال غیر مستقیم طرح حداقل  5 برابر 240  یعنی  1200 نفر می باشد و مجموع اشتغال مستقیم و غیر مستقیم 1440 خواهد شد. البته این عدد کمترین میزان اشتغال ایجاد شده خواهد بود و بسته به سیاستهای مدیریت مبنی بر بومی سازی قطعات و تجهیزات و سیاستهای رفع وابستگی میزان اشتغال طرح می تواند تا بیشتراز 2000 نفر افزایش یابد. حال اگر میزان اشتغال طرح را همان حداقل یعنی 1440 در نظر بگیریم ، از تقسیم 110 میلیارد تومان به 1440 به رقم 76 میلیون تومان به ازای هر نفر خواهیم رسید که این مهم برای سال­های سال است نه یک سال و در مقایسه با یک کار کشاورزی ساده که نیازمند 6 ساعت آب و یک هکتار زمین است، سرمایه پایینی است. فراموش نگردد که صنایع فولاد جزء صنایع مادر محسوب می گردد که نیاز به سرمایه گذاری بالاتری نسبت به سایر صنایع داردو بعنوان نیروی محرکه سایر صنایع عمل می نماید. همچنین با توجه به نوع فولاد تولیدی که شمش فولاد آلیاژی می باشد و با راه اندازی صنایع بالادستی و صنایع پایین دستی آن و تکمیل زنجیره تولید، می توان علاوه بر توسعه اقتصادی و صنعتی شهرستان ، میزان اشتغال مستقیم و غیرمستقیم را تا چند ده برابر این مقدار افزایش داد.

کلام آخر

در پایان ، خاطر نشان می گردد ، لازمه پیشرفت و رونق اقتصادی منطقه ، این است که با یک تفکر فرامنطقه ای، جهت نیل به اهداف عالی نظام گام برداریم و بتوانیم سهمی هر چند ناچیز در پیشرفت ایران عزیز داشته باشیم. آیا می توان دست روی دست گذاشت و با بدبینی به قضایا نگاه کرد و هیچ کار نکرد تا سایر مناطق صنعتی استان از پتانسیل های موجوددر استان حداکثر استفاده را برده و موجبات پیشرفت خود را فراهم آورند. آیا کم کاری و کوتاهی امروز ما  در بخش توسعه صنعتی شهرستان مورد سوال و سرزنش آیندگان قرار نخواهد گرفت؟

آیا به جای زمینه سازی برای خروج استعداد ها و افراد متخصص از منطقه بهتر نیست که بستری برای جذب جوانان تحصیل کرده و مستعد منطقه فراهم گردد تا در دیار خودشان به خدمت مشغول شده و باعث رشد و شکوفایی ترشیز بزرگ گردند؟(در این رابطه در استان لرستان شهرستان چگینی مشابه همین طرح در حال احداث است که شدیدا مورد حمایت مردم و مسئولین محترم این استان می باشد )

مجموعه فولاد ترشیز از تمامی نمایندگان و مسئولینی که از قبل از تاسیس این مجموعه، با تفکر پیشرفت و توسعه منطقه، تمام تلاش و همت خود را صرف آوردن صنایع مادر و ایجاد تحول در منطقه نموده اند سپاسگزاریمینماید. از نمایندگان محترم ادوار مختلف مجلس، آقایان دکتر خباز، حاج آقای بلوکیان و دکتر اسماعیل نیا،وزیر محترم نیرو جناب آقای مهندس چیت چیان، استاندار محترم جناب آقای دکتر رشیدیان ومعاونین محترم استانداری،فرماندار محترم شهرستان جناب آقای مهندس فروزان، مسئولین محترم توانیر، شرکت برق استان، سازمان صنعت، معدن و تجارت استان، اعضای محترم شورای شهر، شهرداری، مدیران و کارکنان ادارات جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، حفاظت محیط زیست، شرکت برق، شرکت گاز، شرکت آب و فاضلاب، شرکت شهرکهای صنعتی و کلیه عزیزانی که از ابتدای شکل گیری این مجموعه تاکنون جهت اجرای پروژه ما را مورد لطف و محبت و حمایت خود قرار دادند، تشکر و قدردانی بعمل می آید. به امید روزی که تلاش های بی دریغ این عزیزان، به ثمر نشیند و شاهد راه اندازی این مجموعه باشیم و زمام امور شرکت به دست جوانان غیور و متعهد شهرمان سپرده شود. چرا که اجرای یک پروژه، به هیچ عنوان دلیلی بر بقای همیشگی سهامداران، مالکین، مدیران و بانیان اولیه در مجموعه نمیباشد. ممکن است مدیران و سهامداران شرکت و حتی مدیران شهری و منطقه ای تغییر کنند اما چیزی که باقی میماند، پروژه هایی نظیر فولاد ترشیز است که ان شاءا... سالهای سال در شهرک صنعتی ماندگار خواهد بود. در نتیجه لازم است با نگاه فراجناحی از چنین پروژه هایی حمایت نمود تا در آینده منفعت آن شامل تمامی اقشار شهرمان گردد. بنابراین شایسته است که در تصمیم گیری های اقتصادی، عینک نگاه سیاسی را برداریم و کلیه اقشار اعم از مردم و مسئولین و منتخبین مردم، برای پیشرفت و اعتلای ترشیز عزیز، با تمام توان مشارکت نمایند.

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.